{"book":"adl0967","page":1215,"text":"( ٦ )\nاقلیم وطبع جنگجوی ملت در مقابل پیشرفت این دین نوین هم موانع بزرگی\nایجاد میکرد ، زیرا ناشرین اسلام سرنیزه و تبلیغ را توأم پیش میکردند ، و\nخراسانیان خو نکرده بودند ینی جدیداً آنهم در سایه شمشیر به پذیرند به همین سبب\nتعمیم اسلامیت درین کشور نه قرنی بلکه قرنها بتأخیر افتاد معهذا نشر دین اسلام\nدر افغانستان سبب بزرگ وحدت و ترقی و سعادت قوم افغانستان در آینده گردید.\nدر هر حال اینوقت حالات اجتماعی ممالک همسایه خراسان و حتی دنیا، معلوم\nنیز چندان بهتری نسبت با فغانستان نداشت در سمرقند و بخارا ، ختن و چین\nدیانت بودائی خیمه زده ، و پادشاه چین خودش را معبود ، و سلطنتش را آسمانی\nمیدانست ، دین زردشتی و کشور فارس را نفوذ آئین مزدکی خلل دار کرده\nدولت خود سر ، امراء مستقل و مستبد و اهالی گرفتار ظلم وستم بودند . اروپا\nو مصر گرفتار جهالت عمومیه ، قساوت کلیسا ، مظالم و خانه جنگی امراء بوده\nامپراطوری روم شرقی از آستانه قسطنطنیه تا اوقیانوس اطلس سوای تجمل\nظاهری چیزی در دست نداشت ، و اروپای شمالی و غربی زیر دست وپای اقوام\nبربر و وحشی می طپید ، اسپانیا در چنگال ویزیکوتها نظم و آبادی خودش را باخته\nو ایطالیا جلال و جبروت روم قدیم را از کف داده بود ، خلاصه تمام ملل اروپا\nدر ظلم وانظلام گرفتار ، و دیانات که قهراً در سر نوشت اجتماع دخل بزرگی\nداشت ، آلوده وسدی از تعصب در مقابل تقدم و ارتقاء مجامع بشریه افراخته\nبود ، دین عیسوی تحریف و منجر به تثلیث و اقنوم پرستی گردیده ،\nبرده فروشی رایج ، خون غلام بی قیمت و زن جنس ناپاکی محسوب بود\nمردم از ظلم و انظلام بجان رسیده ، به رهبانیت و انجیل پناه میبردند ، ولی\nپناهگاهی نمییافتند ، چونکه ادیان بحالت اصلی خویش نمانده بودند ، یهود\nو نصاری یا خالق را بخلق و یا مخلوق را بخالق تشبیه میکردند ، و لهذا این\nادیان اگر اصلاً نبود تحریفاً نقطه مقابل و مخالف عقل و فطرت قرار گرفته","chars":1608,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/01215.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/1215","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/1215","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}