{"book":"adl0967","page":1176,"text":"(٥٨١)\n\nبالاتر دیدیم که حدود العالم سکاوند را درپای کوه ( نهاوه ) قرار مید هد\nبگمان غالب این کوه همان کوه « سوناگیر » است و چون زایر چین زبان علاقه\n( تسو ـ کوته ) را از علاقه های مجاور مختلف گفته چنان گمان میکنیم که\nکلمه ( سونا گیر ) او مرکب از دو اسم باشد یکی (سونا) اسم رب النوع ودیگر\nکلمه ( غر ) که در پښتو و اورمری که مخصوصاً در علاقه لوگر حرف زده میشد\n(کوه)معنی دارد ومعلوم میشود که کوه بنام معبد سونا یا بتکدۀ شیوائی که در پای آن\nوجود داشت به (کوه سونا) شهرت پیدا کرده بود\nیکی از علل تعبیر معبد «سوناغر» متذکره هیوان ـ تسنگ به بتکدۀ سکاوند\nنوشته های جوامع الحکایات محمد عوفی است. که شش صد سال بعد از هیوان\nـ تسنگ ازبتکدۀ معروف سکاوند به الفاظ و کلماتی حرف میزند که گوئی\nترجمه ئی از یادداشت های زایر چین است . اصل واقعه که عبارت از فتح سکاوند\nوخرابی بتکده آن میباشد در عصر عمر لیث و کملو رای کابلی واقع شده که\nجزء فصل دو جو ده است چنانچه گوید : « در آنوقت معبد بزرگ هندوان\n«سکاوند» بود ودر اقصای هندوستان بزیارت بتان آن موضع تبرك می کردند »\nقرار شهادت مولف جوامع الحکایات این بتکده تا عصر عمر لیث صفاری کلمو\nیا کملو سومین پادشاه بر همن شاهی یعنی تا سال های اخر قرن نهم مسیحی آباد\nبود وبدست (فردعان ) شحنه زا بلستان که از طرف عمر ولیث با چهار هزار سوار\nمامور فتح این علاقه شده بود ویران شد چنانچه درین باره گوید « . . . . فردعان\nچون به زا بلستان رسید شکر کشید و سکاوند را بکشاد و بتان را بشکست و بت\nپرستان را بر انداخت و بعضی از غنایم به لشکریان داد و باقی به عمر و لیث\nفرستاد . . . .»\nلوگر و رودخانه لوگر که در نظر هنود کابل هنوز دارای\nاهمیت میباشد ودر موقع عید « ویساك » هنوز هندو های کابل غسل مذهبی","chars":1504,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/01176.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/1176","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/1176","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}