{"book":"adl0967","page":1171,"text":"(٥٧٦)\n\nسرزمین هم انتشار یافت چنانچه از روی شواهد متعدده معلوم\nمیشود که آئین آفتاب پرستی در عصر امپراطوران دودمان گوپتا در نقاط\nمختلف هند وجود داشت وزائر چین هیوان - تسنک حین مسافرت خود معابد\nمعروف آفتاب پرستی را در قنوج وملتان دیده است. ازروی «بها وشيا پورا نه»\nمعلوم میشود که آفتاب پرستی در «ساکه دویپا» یعنی سیستان رواج زیاد داشت\nوبعضی از موبدان آن بنام‌های «بهوجکه» و «ماکه» اسم برده شده اند (١)\nپس بدینقراریكه درمورد معبد کوتل خیرخانه خواهیم دیدآفتاب پرستی باتحول\nجدید ازسیستان درحصه جنوبی هندو کش قدم بقدم ازراه حوزه علیای هیر مند\nوارغنداب که را های طبیعی وتاریخی میباشد ناحیه به ناحیه از زمین داورورخـد\nبه ارزگان، وجیرستان، مالستان، زابلستان وکابلستان پیش آمده و به هند انتشار\nیافته است و ازقرن چهار مسیحی به بعد درین همه نقاط وجود داشت وقسمتی از\nباشندگان نقاط فوق الذکر افغاستان پیرو «سوریا» بودند که ایشان را میتوان\nبرهمن‌های آفتاب پرست خواند .\nفراموش نباید کرد که یك عده مسکوکاتی هم در بین است که بصورت\nبسیار صریح ودقیق به شیوع آفتاب پرستی درافغانستان وحتی به نقاطی که معابدان\nدرانجا ها آباد بود روشنی می اندازد . این مسکوکات بیشتر ازروی سکه‌های\n«لیکی ملکان» یا احفاد کوشانی های خورد خرد پداری تقلید شده و بیشتر\nبه امرای محلی یفتلی یا کوشانو یفتلی تعلق دارد که در نقاط مختلف افغانستان\nجنوبی ومركزی وغربی امارت‌های محلی داشتند و «داکترها نریش جونکر »\nدرفطار مسکوکات یفتلی آنهارا مطالعه نموده واثری در ١٩٣٤ دربرلین درآن باره\nنشر کرده است . چون یفتلی‌ها مخالف دین بودائی بردند به شیوائی و آفتاب پرستی\nزودتر گرائیدندواین دوائین محلی افغانستان قدیم باایشان عمومیت بیشتر یافت.\n(١) صفحه ٢١ تجسسات عتیقه شناسی در کوتل خیرخانه پاورقی (٣) این صفحه ملاحظه شود.","chars":1558,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/01171.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/1171","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/1171","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}