{"book":"adl0967","page":1131,"text":"( ٥٣٨ )\n\nبهم پیوست و متصل نگه میدارد و به تعقیب کیداری ها کشاتر یه های\nکاپیسا نپکی ملیکا یفتلی ها ، کوشانو یفتلی ها، رتبیل ها ، تروءکشه ها\nزابلی ها ، تگین ها یا تکین ها ، برهمن ها ، هندوها همه در جزو آن می آیند .\nرای پاله : در فصل سیزدهم متذکر شدیم که منابع عربی و فارسی کلمۀ\nرتبیل را بصورت اسم و صفت از روز تماس قشون عرب در سر حدات غربی\nمملکت در خط زرنج، رخدا کابل استعمال کرده این رویه تا ختم سلطنت\nبرهمن شاهی های کابلی (ربع اول قرن ١١ مسیحی ) ادامه داشت قرار یکه در\nانجا اشاره کردیم این کلمۀ یا از روی اسم خاص هندویی « رتن پاله » و یا\nاز ترکیب دو کلمه عام ( رای ) و ( پاله ) بمیان آمده است چون گمان\nغالب براین میرود که این لقب از ترکیب دو اسم اخير الذکر تشکیل و عام\nشده باشد با ربطی که بیشتر به مطالعات این فصل دارد مختصراً به شرح\nآنها می پردازیم :\nقرار یکه مأخذ فارسی و سنسکریت قرن های ۳ و ٤ هجری و مورخین\nدر بار غزنه مانند محمد عوفی و محمد الجبار العتبی شرح مید هند برهمن\nشاهان یا هندو شاهان کابلی را بلقب (رای ) یاد میکردند و ملکه های ایشان\nرا ( رانه ) میگفتند ( ١ ) این دو لقب عموما در مورد شاهان هندو و یا برهمنی\nو زنان ایشان استعمال میشد ، در حقیقت امر این دو کلمه اصلا عنوان یا لقب\nمخصوص کدام شاه نبود بلکه در یکی از پرا کریت های این عصر (رای )\nو ( رانه ) شاه و ملکه را میگفتند در این کلمات ریشه قدیم سانسکریت\n( راجان ) داخل است. درین شبه ئی نیست که این القاب در مورد شاهان هند و\n\n(۱) « جوامع الحكايات و لوامع الروايات » نسخه قلمی میوزۀ کابل، ترجمه بعضی\nحصص آن در ( انشنت انديا ) جلد دوم ترجمه ( اليوت ). ترجمه انگلیسی تاریخ یمینی جلد\nدوم انشنت انديا ترجمه الیوت ملاحظه شود .","chars":1485,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/01131.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/1131","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/1131","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}