{"book":"adl0967","page":1088,"text":"(٤٩٩)\n\nبرانگیخت تا اینکه در ٦٣٠ جنرال لی-تسنگ Li-tsung چینی را با سه هزار سپاه\nبر علیه او فرستاده و برای نیم قرن نام ترکان شرقی را از میان برداشت و مغلستان\nشرقی و مرکزی ایلات چین شد و امپراطور تانگ به آهنگ اداب در باری\nترکی لقب «تین - خان Tienkham (خان آسمانی) برخود نهاد .\n\nامپراطور چین بعد از فیصله کار ترکان شرقی متوجه ترکان غربی شد.\nایشان در ین وقت مجدداً کسب قوت نموده و جاهای را که خاندان سوی در\nاسیای مرکزی وسینکیانگ از ایشان گرفته بود پس گرفته وولایات تر بگتی\nTarbagatai ' مناس Manas ، ایلی Ili ، ماور النهر در دست آنها بود\nو دو مرکز آنها یکی در «اق تاغ» در شمال کو نچه و دیگری در\nتاشکند بر قرار بود . «شه کوی» خان که زمستان بشهر اخیر الذکر\nو تابستان در حوالی یلدوز Youldouz علیا مرکزی برپا کرده بود بین سال های\n٦١١ و٦١٨ دامنه نفوذ وتسلط خودرا از التائی تا بحیره خزر و جبال هندکش\nبسط داده بود . برادر و جانشین او «تونک» بیغوبین ٦١٨ و ٦٣٠ بر قدرت\nخویش افزوده و علاوه بر حوزه نارم تخارستان ، باختر را در مملکت ما کما کان در تصرف\nداشت وهیوان - تسنگ زایر چین در سالی ٦٣٠ که بطرف مملکت ما می آمد او را\nبه کمال اقتدار در کناره ايسيك قول » یا (دریاچه گرم) دیده و پسر او «تاورد شاد»\nکه پیشتر از اوذکر کردیم در شمال آریانا در تخارستان حکمفرمائی داشت و قندوز\nرا مر کز خان نشینی خود ساخته بود .\n\nقرار یکه رونه گروسه می نویسد چند ماه بعد از عبور هیوان - تسنگ شیرازه\nامپراطوری مقتدر ترکان غربی از هم پاشیده و در اثر انقلاب اهالی «بلخاش» Balkach\nو تریغتی خان ترکی موصوف «تونک» کشته شد و ترکان مربوطه او باز به دو قبیله\nوجنیه تقسیم شدند که بنام های چینی نو - شه پی Nou che-pi و تو لو Tou-lou","chars":1484,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/01088.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/1088","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/1088","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}