{"book":"adl0967","page":1087,"text":"(٤٩٨)\nسر از هم آهنگی با ترکان شرقی بدر زده و او هم عنوان باشکوه (خاقان)\nبر خود نهاد .\nدرین فرصت از یکطرف در چین دولت سوی تشکیل شد و از جانب دیگر\nمتعاقباً «تاردو» وفات کرد و ترکان غربی میان خود به دو حصه تقسیم شدند.\n«شه کوی»Che-Kouei نواسه (تاردو) در قسمت های غربی حکمفرما شد که تاشکند\nمرکز آن بود و «چولو» Tchon lo خان دیگر مرکزی برای خود کنار «ایلی»\nIlii تعین کرد و در بقیه اراضی امپراطوری ترکان غربی نفوذ خود را محکم نمود.\nیانگ ـ تی دومین امپراطور خاندان سوی چین که اصلاً در صدد اضمحلال\nتو کیوها بود از تفرقه آنها کار گرفته خان تاشکند را بر علیه خان ایلی كمك كرد\nو چولوخان نقطه اخیرالذکر به دربار چین پناه برد و تیول چین را بر خود قبول نمود.\nبه این ترتیب سوی ها سیاست قدیمه چین (عصرهانها) را پیش گرفته و خانهای\nترکی آسیای مرکزی را یکی ذریعه دیگری تابع خود ساخت چنانچه متقبا\nدر ٦٠٩ خان قشین های «حامی» Hami و تورفان Tourfan مطیع او گردید و نفوذ\nچین با خاتمه عصر سوی به سنگیانگ رسید و جانب دیگر خاقان های ترکان\nغربی را مطیع نمود که تفصیل آن خارج مرام ما است .\nجنگ های طولانی خاندان سوی چین در کوریا (٠١٤ ـ ٦١٢م ) و نارضائی\nمردم به انقلاب منجر شد و در نتیجه «هیه ـ لی» Hie-li با طرفداران خود زمام امور\nچین را بدست گرفته در ٦٢٦ خاندان «تانگ» روی کار شد.\nهرج و مرجی که در موقع تغییر خاندان سلطنتی در چین رخ داد باردیگر به تركها\nموقع داد تا بنای تعرض را گذارند و اول خاقان ترکان شرقی «هیه ـ لی» Hie-li به این\nکار اقدام نموده به پایتخت چین «سی ـ نگن ـ فو» Si-Ngn-Fou حمله کرد.\nلی شو ـ من Li-che-min پسر مؤسس خاندان تانگ که بنام امپراطور\n«تی ـ تسانگ» Tai-tsong شهرت دارد خان های تابع او را یکی بعد دیگر بر علیه او","chars":1507,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/01087.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/1087","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/1087","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}