{"book":"adl0967","page":1083,"text":"( ٤٩٤ )\nهیوان تسنگ در یاد داشت های خود قندز را به نام « هوه Hwoh » یاد کرده و این (هو) نه شهر بلکه قلمروی است که از خود مرکزی داشته و اینک ذیلا عین یاد داشت های او را درین مورد ترجمه میکنیم (۱)\n« این قلمرو هم جزء اراضی ( تو - هو ـ لو ) یعنی ( تخارستان ) است طول احاطه قلمرو آن ۳۰۰ لی و احاطه مرکز آن ده لی میباشد .\nحکمفرمائی در آنجا نیست و مملکت تابع تركها است . زمین آن جلگه ایست هموار که مرتب زراعت میشود و حبوبات زیاد بار میدهد . اشجار و بته های زیاد در آن می روید . کل و اقسام میوه ، فوق العاده فراوان دارد . آب و هوای آن ملایم و مطبوع است . اهالی امانت کار و ساده میباشند . مردها طبعا چابک و زرنگ اند . البسه پشمی میپوشند . از نقطه نظر دیانت بیشتر ایشان پیرو مذهب بودائی چیزی هم بر همنی هستند . در اینجا ده « سانگارا مه » ( معبد بودائی ) و چند ین صد نفر رو حانیون وجود دارد که در قوانین « راه بزرگ » و « راه كوچك » نجات هر دو طریقه آئین بودائی معلومات داشته و به هرد و مسلك رفتار میکنند پادشاه از قبیله تو کیو ( تركها ) است و بر تمام دره ها و امارت های كوچك جنوب « دروازۀ آهن » حکمفرمائی دارد و مانند پرنده تغیر محل داده دائماً درین شهر نمیباشد . . . » (۲)\nتا ردوشاد و پسرش : در ٦٣٠ مسافرت زایر چین هیوان-تسنگ در قندوز پسر کلان تونگ یبغو که تا ردوشاد Tarduchad نام داشت اقامت و حکمفرمائی داشته و کل تخارستان تحت تسکین او بود . تا ردوشاد در عین زمانیکه پسر کلان\n(۱) به صفحات ۲۸۷-۲۸۸ جلد اول ( یاد داشت های غربی ) «تالیف بیل» مراجعه شود .\n(۲) جمله اخیر زایر چین خیلی پر معنی است و نشان میدهد که خان های ترکی که در تخارستان تسلط یافته بودند حتی خان مرکزی آنها همیشه در مقر خود نبوده و به سواری اسپ به سرعت یاد تغیر محل میدا دند و این از ممیزه زندگانی ترك های سوار کار این وقت و زمان میباشد .","chars":1593,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/01083.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/1083","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/1083","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}