{"book":"adl0967","page":1073,"text":"( ٤٨٤ )\nتجزیۀ امپراطوری توکیو : وفات بومن خاقان قهراً امپراطوری توکیو را به تجزیه کشانید . بعد از او امپراطوری توکیوها یکی بعلت اینکه دامنۀ آن فوق العاده وسیع شده بود و دیگر بباعث اینکه «تائوپین» Ta-ol-Pien یا «دالوبیان» Dalobian یکی از بچهای آنها به خانی انتخاب نشد و قهر کرد ، تفرقه در میان آنها بیشتر شده و امپراطوری وسیع آنها به دو حصه تقسیم شده : یکی امپراطوری توکیو های شرقی که « موهان » Mouhan یا « موکان » پسر « تومن » در سال ٥٥٣ بعد از وفات پدر در منگولیا اساس آنرا گذاشت و دیگری امپراطوری توکیوهای غربی که « ایستا می » برادر خورد « تومن » در سال ٥٥٢ مسیحی تاسیس نموده و علاقه های ( ایرتیچ Irtych) (ایمیل Imii) و حوزه های (یلدوز Youldouz) و (ایلی Illi) و ( تچو Tchou ) و ( تالاس Talas ) را در بر میگرفت . خانهای توکیو های شرقی خود را به لقب ( خاقان ) و خان های توکیوهای غربی خویش را به عنوان ( یبغو ) میخواندند .\nدر میان این دو امپراطوری توکیو آنکه با آن درین فصل سرو کار کردیم توکیوهای غربی است که تازه و دامنه غربی سرحدات شان ختن ، کاشغر ، سز دریا را در بر گرفته و با دولت یفتلی در آریانا قریب و همسرحد شدند .\nتوکیوهای غربی یا جنوبی : ایستامی که او را « سن یبغو » Sin Yabgou گویند برادر موسسۀ امپراطوری توکیو اولین شخصی است که بعد از « تومن » و تجزیه شدن امپراطوری او مناطق ( ماناس Manas ) ( ایلی Illi ) تچو Tchou ) ( تارم Tarim ) یعنی از دریاچه ( بلکاش Balkach ) تا علاقه پامیر را تحت نفوذ و آمریت خود محافظه نموده و سلطنت ترکان غربی را تشکیل داد . این سلطنت وسیع طوری که از روی نام آن معلوم میشود تمام قبایلی را که بطرف جنوب غرب التائی افتاده و عبارت از اهالی منطقه «ایلی » کاشغر ، بلکاش وارال Aral","chars":1511,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/01073.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/1073","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/1073","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}