{"book":"adl0967","page":106,"text":"(٨٥)\n\nبنام خود مسمی ساختند و بوزن « آریا ورته » اسم قدیمی که در « آریانا » بدان مانوس بودند آنجا را « بهاراته ورته » یا « بهاراته ورشه » یاد کردند این اسم در هند و ادبیات قدیم هند شهرت زیاد دارد و میتوان آنرا اسم ملی آن دیار خواند (۱) کلمه « ورته » و « ورشه » قابل دقت است واز شرح آن هم پارهٔ معلوماتی بمادست میدهد . پیشتر گفتیم که « ورته » ، « ورشه » هم تلفظ شده این مسئله پوره معلوم نیست که این تغییر تلفظ چه وقت پیش شده شاید آنقدرها زیاد قدامت نداشته باشد و اگر داشته هم بوده وابسته به نقاط مختلف وصورت تلفظ اهالی آنجا بوده باشد . شاید در شمال هندوکش این کلمه « ورته » ودر جنوب آن « ورشه » تلفظ میشد و یا در همین جنوب هندو کش در قسمت شرقی « ورته » و در قسمت جنوب غربی « ورشه » تلفظ میگردید چنانچه هنوز هم در انجاها فرق صوت « سخت » و « نرم » مثلا در (ښ) و (خ) موجود است . بهرحال کلمهٔ « ورشه » را هنوز میتوان در کلمهٔ « ورشو » پشتو یافت . « ورشو » در پشتو مرتع وچراگاه معنی دارد چرا گاه از کلماتی است خیلی ها قدیم ومفهوم آن با اولین مراتب زندگانی آریائی ارتباط دارد وزمانی را بیاد میدهد که این قوم هنوز « مالدار وزراعت پیشه » بود بلکه جنبهٔ مالداری آن عمومیت داشت گله های گاو بهترین دارائی آنها و تعداد گاو و دیگر حیوانات معیار ثروتمندی ایشان بشمار میرفت به این صورت « ورشو » یا چراگاه بنظر آنها بصورت مادی و معنوی اهمیت خاصی داشت . چنانچه در مبحث حیات اجتماعی آریائی خواهم دید که « آغیل » و « چراگاه » چه رول مهمی در تشکیلات قبیلوی آریائی بازی کرده است . بهر حال هیچ از امکان بعید نیست که در صفحات شمال هندوکش وحوزه ارغنداب که هر دو برای تربیهٔ حیوانات خیلی مساعد\n\n(۱) موسیو سیلون لوی بزرگترین هند شناس دنیا در صفحه (۳۸) اثر خود موسوم به « هند مدنیت بخش L'inde civilisatrice می نویسد که نام « بهاراته ورشه » یگانه نام ملی است که « بهاراته ها » به هند دارند .","chars":1661,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/00106.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/106","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/106","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}