{"book":"adl0967","page":1045,"text":"( ٤٥٨ )\n\nاخشونوار و فیروز ساسانی: یزدگرد دوم طوریکه دیده شد تا آخر عمر از تهدید\nو حملات یفتلی ها آرام نه نشست تا در سال ٤٥٧م وفات نمود و پسران او هرمزد سوم\nو فیروز هر کدام مدعی سلطنت پدر شدند . اگر چه هرمزد سوم برادر بزرگ از\nدوری فیروز که گویند در (ری) بود استفاده نموده اعلان شاهی نمود ولی برادرش\nقانع نشده و بعد از دو سال در ٤٥٩ به حمایت مغان و بزرگان به شاهی رسید.\nدر زمانیکه شهزادگان ساسانی بین خود سر تخت و تاج پدر میجنگیدند در آریانا\nاخشونوار بصیرترین و مقتدرترین پادشاهان یفتلی سلطنت داشت و تازه از انجام\nبعض اصلاحات داخلی خلاص شده بود (١) درین وقت نفوذ دولت یفتلی گذشته\nاز طالقان عربی بر بادغیس و هرات هم انبساط داشت .\nجنگ اول اخشونوار و فیروز: جنگ اول اخشونوار و فیروز که سومین\nجنگ دولت یفتلی و ساسانیان میباشد از دو جنگ سابق بمراتب سخت تر بود\nچون نفوذ دولت یفتلی درین وقت تا حوزه هری رود انبساط داشت و بر علاوه بعض\nماخذ از راه گم کردن عساکر ساسانی در دشتی هم صحبت کرده اند احتمال زیاد\nدارد که این جنگ در دشت های سرحدی که میان افغانستان و فارس حايل است بعمل\nآمده باشد . از روی پاره ماخذ دیگر اینطور هم معلوم میشود که یفتلی ها بعض\nخدعه های حربی هم بکار برده باشند چنانچه قصه کدام وزیر یفتلی یا جاسوسی را\nنقل میکنند که قشون ساسانی را در دشت های بیکران سرگردان و مغموم ساخت .\nبهر حال آنچه نزد مورخین و واقعه نگاران شرق و غرب مسلم است این است\nکه در نتیجه جنگ بزرگی که میان اخشونوار و فیروز بعمل آمد قشون ساسانی\n\n(۱) بعض ماخذ میگویند که چون شهزادگان ساسانی بین خود مخالف شدند فیروز\nبه دولت آریانا نزد اخشونوار پناه برد و از طرف او نایب الحکومه ولایت طالقان غربی مقرر شد\nو به فارس مراجعت نمود و برخلاف اخشونوار داخل محاربه گردید . کریستن سن این مطالب را\nکه طبری ذکر نموده افسانه میخواند و میگوید که از روی واقعه تسلیم شدن قباد به یفتلی ها\nساخته شده است .","chars":1657,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/01045.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/1045","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/1045","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}