{"book":"adl0967","page":1044,"text":"(٤٥٧)\n\nمشغول بودند و در نتیجه فتحی که در جنگ دوم نصیب دولت یفتلی شد قوای آنها\nتقویت یافت پوره معلوم نیست که این وضعیت در تحت سلطنت «مهرپور» تاچه وقتی\nدوام نمود آنچه مسلم است اینست که از حوالی ٤٦٠ مسیحی به بعد پادشاه مقتدری\nبر تخت آریانا جلوس داشت که عبارت از اخشنور میباشد .\nمعنی لفظی کلمه اخشنور «پرگهر» است و کتاب عربی و فارسی بيك نقطه\n(ر) آخر کلمه را به (ز) مبدل والف سر کلمه را در ماقبل آخر برده اند واز آن\n«خشنواز» ساخته اند که عوض یا مرادف اسم اخشنور در بعض مآخذ استعمال شده .\nاخشنور مرد دانسته و بصیر و دوربین و فعال بود و نسبت به پادشاهان سابق یفتلی\nبانظر وسیع تر اوضاع داخل آریانا و کشورهای مجاور را نگاه میکرد و از روی\nغیر منیات وقایع عهد او معلوم میشود که اقدامات اداری و نظامی و سیاسی او به اساس\nيك نقشه سنجیده بمیان آمده است که تفصیل آنرا به تدریج خواهیم دید .\nاخشنور نقشه وحدت خاك آريانا را از بدو جلوس خود در نظر داشت ولی چون این\nمطلب را پوره درک کرده بود که تا ساسانیها به قوه سلاح کاملاً مضمحل\nنشوند از حملات تجاوز کارانه دست نخواهند برداشت بعد از مختصر توجه\nبه امور داخلی برای درهم شکستن آنها آمادگیها نمود و با یک سلسله شاهان ایشان\nداخل محاربات و عقد معاهدات شد که شرح آن ذیلا خواهد آمد .\nدولت یفتلی آریانا قراریکه در اکثر دوره های قدیم و جدید تاریخ کشور\nمشاهده میشود در عصر اخشنور به اقتضای آب و هوا دو مرکز داشت زمستانی و تابستانی\nکه اول آن در باختر شهر بلخ و دومی آن در بدخشان شهری بود که اسم آن واضح\nنیست. اخشنور و زعمای دولت یفتلی عموماً تابستان را در نقاط سرد و زمستان را\nدر جاهای گرم مملکت میگذرانیدند و چون پادشاه مملکت و نجبای قوم بیشتر\nدر خرگاهای مجلل سلطنتی زندگی داشتند انتقال آنها از يك نقطه\nبه نقطه دیگر چندان اشکال نداشت .","chars":1556,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/01044.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/1044","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/1044","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}