{"book":"adl0967","page":1038,"text":"( ٤٥١ )\n\n( اپتل ) نام داشت سایر عشایر و قبایل را مطیع خود ساخت و سر كردۀ قبیله\nمذكور به لقب ( اپتالیتو ) كه مفهوم آن رئیس بود پاد شاه شد و ملت و دولت و\nامپراطوری یفتلی به تدریج وجود خارجی و شهرت پیدا كرد و تا سالیان چندی\nمنابع خارجی پادشاهان یفتلی را به همان لقب عام ( اپتالیتو ) یا ( افتالیثوس )\nیاد كرده اند .\n\nزمانيكه در نیمۀ اول قرن اول ق م قبیله ( كی شوانگ ) در باختر به تشكیل\nسلطنت می پرداخت در جنوب هندو كش احفاد شاهان یونان و باختری در\nكاپیسا امارت محلی داشتند كه بزودی از بین رفت و از جانب غرب پارت های\nغربی در داخل اریانا تجاوز نموده بودند كه شاهان اشكانی ایشان را عقب زدند .\nوقتيكه یفتلی ها در باختر و تخارستان اساس تشكیل سلطنت را میگذا شتند در\nجنوب هندوكش كوشان های كیداری سلطنت كوچكی داشتند و از جانب غرب\nساسانی ها از دروه اقتدار خود كار گرفته و خطر آنها تا نزدیكی های بلخ\nحس میشد . تنها فرق كوچكی كه در بین بود این بود كه پارت های غربی را\nمقدم بر ظهور سلطنت كوشان اشكانی ها پس پا ساختند و نفوذ شان را در پاتیا\nمحدود نموده بودند و كوشانی ها برای تشكیل وحدت خاك آریانا فوراً\nبه جنوب هندو كش متوجه شدند و در عصر ظهور دولت یفتلی خطر ساسانی ها\nفوری و دفع آن نسبت به تشكیل وحدت خاك ضروری تر شمرده میشد .\n\nبه این ترتیب از نقطۀ نظر دفع حملۀ خارجی منظور دولت كوچك كیداری\nجنوب هندوكش ودولت یفتلی تخارستان و باختر یكی بود . به این اساس اقدامات\nپادشاه اول یفتلی كه هیچ ماخذ اسم او را ضبط نكرده و اینجا قرار یكه ذكر\nشد او را به لقب رئیس ( اپتالیتو ) یا ( افتالیثوس ) میخوانیم وقت دو نظریه\nبود یكی بنیان دولت خود را در حصص شمال شرقی آریانا در سغدیان و باختر\nو صفحات بدخشان در مناطقی قایم كند كه به مفهوم این وقت بيك كلمه آنرا","chars":1525,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/01038.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/1038","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/1038","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}