{"book":"adl0965","page":411,"text":"فصل هشتم\n۱۵۴\nباین لقب مشهور است تمام مورخین فرنگی که حالات افغانستان را نوشته اند و نیز افغانها تماما بعقل و کفایت\nو جرأت و سخاوت و سیاسی دانی و بالا تفاق اعتراف دارند در پائیز سنه میلادی مطابق سنه هجری\nشاه شجاع برادر صلبی زمان شاه مغزول بحول دعوی سلطنت نموده از پیشاور عازم کابل گردید ولی وزیر\nفتح محمد خان او را شکست داده بطرف کوهستانات خیبر فرار نموده بعد از چند فقره زدوخورد شاه شجاع در\nسنه میلادی مطابق سنه هجری تخت سلطنت افغانستان را متصرف گردید شاه محمود را عزل کرده\nو او را محبوس نمود و طولی نکشید کشمیر را هم مفتوح ساخت ولی بدون اینکه حالات را مشروحاً بیان نمائیم\nباید اظهار کنم که از سنه میلادی مطابق سنه هجری یعنی بعد از وفات تیمور شاه منازعات و حوادث\nو قتل سلاطین و خوانین زیاد بوده است و اسباب خرابی دولت اجتماعی که احمد شاه مؤسس آن بود این\nشد که سلاطین مشغول لهویات و استعمال مسکرات شدند از یک طایفه طرف داری نموده دیگر را مخذل\nمی نمودند و نتیجه این خصال قبیحه سلاطین سدوزئی این شد که سلطنت از دست آنها بیرون رفت و\nافغانستانی که قبل از انکه بدست آنها بیاید مملکت وسیعی بود ایالت کوچکی گردید شاه شجاع که در سنه\nمیلادی مطابق سنه هجری بر تخت سلطنت جلوس نموده با وزیر فتح محمد خان\nسازش نکرد و وزیر فتح محمد خان او را در سنه میلادی مطابق سنه هجری شکست داده تخت سلطنت را\nبجهت دوست قدیم خود یعنی شاه محمود بدست آورد شاه شجاع برنجیت سنگم راجه پنجاب پناه برد و\nاز انجا چندین دفعه بطرف کابل آمد و سعی نمود که تخت سلطنت را مجدداً بدست آورد ولی نتوانست زیرا\nکه وزیر فتح محمد خان و مردم از شاه محمود همراهی داشتند بعد ها (رنجیت سنگم) پادشاه شجاع بیرحمانه سلوک\nنموده او را محبوس نموده الماس معروف بکوه نور را که حالا در تصرف حضرت ملکه انگلستان است از او\nگرفت مورخین شرح موثرانه در این باب مینویسند که سلطانی هنگام مفارفت از این گوهر گران بها چگونه\nرنگش دگرگون شده و خیلی محزون گردید و سلطان دیگری که جواهر مذکور را از دست او میگرفت تا چه اندازه\nاز این نعمت غیر مترقبه مسرور و چقدر خوشحال شد از این مطلب معلوم میشود که در این دنیا رنج و مصیبت\nنصف مردم اسباب مسرت و عیش نصف دیگر میباشد طرفی که دیگران را در جنگ کشته اند خوشحال و از فتح\nخود","chars":1937,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0965/00411.jpg","first_page":1,"last_page":485,"title":"Tāj al-tavārīkh تاج التواريخ","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0965/411","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0965/canvas/411","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0965/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0965_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}