{"book":"adl0965","page":398,"text":"فصل هشتم ۱۴۱\nمیباشند لهذا پسرها و اخلافم باید روز و شب بجهت آسودگی و خوشی و رفاهیت رعایای خود ساعی باشند\nاگر اهالی مملکت متمول باشند مملکت متمول است اگر رعایا آسوده باشند دولت آسوده است اگر رعایا با علم\nو عاقل باشند اشخاص سیاسی دان و وزراء سلطنت که سفینه دولت را براه می برند چون از خود رعایا\nمنتخب میشوند و نماینده خیالات مردم میباشند شایسته تر خواهند بود لهذا تربیت رعایای ما در زمان آتیه\nمطلب بسیار معتنابی میباشد در زمان آتیه هم افغانستان ابداً نمی تواند کاملاً صحیحاً ترقی نماید مگر آنکه زنهای\nآنهم تربیت بشوند چون اطفال اولین سبق ابتدائی خود را از مادرها می آموزند و مطالب و عقایدی هم\nکه در زمان طفولیت کسب میشود اثر آن مادام العمر در عادات و طبایع آنها می ماند و ریشه های خاطر\nآنها را از تربیتی که بعد ها بنمایند محکمتر فرامیگیرند و بجهت همین تدبیر عاقلانه بوده است که پیغمبر ما امر فرموده است\nزنها که در هیچ صورت بدون اذن و اجازه شوهر های خود از خانه بیرون نمیروند باید بجهت این مطلب\nیعنی تحصیل مجاز باشند که از خانه بیرون بروند اگر عموم مردم و عیالهای آنها و عموم زنها تربیت شده\nباشند اشخاص سیاسی دانی که مردم از بین خودشان منتخب می نمایند یقینا تعقل آنها بتر و عملشان\nزیادتر و مصلحتها یشان مفیدترست و بهتر میتوانند کارهای نظمیه دولتی را اجرا نمایند چرا که دولت\nتربیت شده متمدنه برای مردمان غیر متمدن مناسب نمی باشد و براین اشخاص وحشی غیر متمدن فقط با قوانین\nشدید سخت و قوه نظامی میتوان حکمرانی کرد و همچنین دول غیر متمدنه وحشی بجهت ملل با علم و متمدن\nبکلی نامناسب میباشند نتیجه اینگونه اوضاع غیر مناسب آن که سر پادشاه باد خواهد رفت چنانچه در\nانگلستان بجهت شارل اول اتفاق افتاد و ازین مطلب حکایت شیرینی بخاطرم میرسد که در اینجا تمثالاً\nبرای توضیح بیانات خود مذکور میدارم دولت باید از همان قسم اشخاص باشند که رعایای آن میباشد\nدر یک دولتی منجمی بپادشاه اطلاع داد که در فلان تاریخ باران زیادی خواهد آمد و هرکس آب آن بارانرا\nبیاشامید عقل آن زایل و دیوانه میشود پس پادشاه بنوکرهای خود امر کرد چند حوض آب را بجهت استعمال\nخودش و وزراء او بپوشند تا آب دیوانگی با آن آب خوب قدیم مخلوط نگردد بعد از ان که باران آمد رعایا\nکه حوضهای آب نداشتند لابد شدند که آب رودخانه و نهرها را خورده دفع عطش نمایند و ثمره اش این شد","chars":2013,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0965/00398.jpg","first_page":1,"last_page":485,"title":"Tāj al-tavārīkh تاج التواريخ","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0965/398","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0965/canvas/398","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0965/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0965_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}