{"book":"adl0965","page":377,"text":"فصل هشتم\n١٣٠\nمعاهده یکی از همسایگان خواهد بخشید واکر خود او هم مملکت خود را تقدیم نماید همسایه‌های خارجه یا رؤسای\nکوچک مملکت اورا مجبور باین اقدام خواهند نمود لزوم ندارد این مطلب را در اینجا مشروحاً بیان نمایم زیرا\nکه این معنی بتمام اشخاصی که از امورات مشرق زمین بصیرت دارند بخوبی واضح است نظر بمطالبی که دراین\nفقرۀ آخری مذکور شده که آیا افغانستان در زمان آتیه تجزیه شده و استقلال آن از میان خواهد رفت\nیا خود را این قدر قوی خواهد ساخت که بتواند خود را محافظت نماید باید این هر دو مطلب را کاملاً بیان نمایم\nو ملت خود را نصیحت نمایم در این قسم اظهار خواهم داشت و مصلحت خواهم داد که برای سن افغانستانرا\nچه طور محکم نموده دولتی قوی و مستقل باید ساخت مطلبی دیگر در باب اقداماتی نیب باشند که باید بعمل\nآورد تا همسایگان افغانستان بتوانند آنرا بین خودشان تقسیم نمایند در باب این مطلب در قسم ثانی که\nدر باب پولیتیک خارجه است مخصوصاً مذاکره خواهم نمود افغانستان مملکتی است مشابه بزمین قابلی که\nانواع گلها و میوه جات را ازان میتوان بعمل آورد اگر بدست باغبان خوبی یعنی تحت امر حکومت حاکم\nعاقلی بوده باشد زیرا که ممالکی که دارای محصولات دو سائلی که بجهت ترقی آنها لازمست نبوده باشند\nمثل زمین شوره زاری ست که با وجود زحمات باغبان گل و میوه جات آنجا کمتر بعمل می آید ولی\nافغانستان دارای چندین اسباب تمول و قوت و ترقی میباشد چند فقره از آنها را بیان مینمایم\nاول در باب معدنیات میباشند\nاین مملکت مملو از معادن بسیار پر منفعت میباشد و اقسام آن مختلف یعنی یا قوت احمر و یا قوت زرد\nو سنگ لاجورد و طلا و نقره و سرب و مس و آهن و ذغال سنگ میباشند بموجب راپورت معدن\nشناسان فرنگی بعضی ازین معادن مذکور میشود بزرگترین معادن دنیا باشند تمام این معادن یقیناً\nاستعداد این را دارند که بعد از وضع مخارج کار خود منافع بسیار هم ازان عائد شود ولی این جواهرت\nومعادن پر منفعت تا زمانی که بخوبی آنها را مفتوح نمایند مثل گنج مخفی میباشند مثلی است مشهور\nنزد مرد موقوف الماس و دریکان است\nدویم در باب تجارت میباشند\nاسباب\n١٣١","chars":1783,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0965/00377.jpg","first_page":1,"last_page":485,"title":"Tāj al-tavārīkh تاج التواريخ","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0965/377","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0965/canvas/377","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0965/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0965_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}