{"book":"adl0965","page":376,"text":"فصل هفتم ۱۱۹\nنمی تواند از خیال این امر خودداری نماید که بهر جهت امید و توقع هست که بعد پادشاه پادشاهان عالم\nیعنی خداوند قادر مطلق افغانستان سلطنت قوی و پایدار خواهد شد چنانچه در فرمایشات حضرت\nپیغمبر عربی آن پیغمبر یکه ریگستان عرب را بزرگترین سلطنت های دنیا ساخت و کلمات آن بزرگوار\nبهترین وصایائی است که از او باقی مانده است این عبارت که مناسب حال مملکت من است مندرج\nمیباشد که فرموده است اذا اراد الله شیا هیا اسبابه حمد میکنم خداوند را که اسباب تفقد\nو ترقی آتیه افغانستان هر روزه در تزايد است شک نیست که افغانستان مملکتی است که دولتی قوی\nمعروفی خواهد شد یا بکلی از صفحه روزگار محو خواهد گردید اما این حالت ثانوی در صورتی واقع خواهد شد\nکه آن مملکت سخت حکمرانی امیر نامجرب ضعیفی در آید آن وقت این مملکت تجزیه خواهد گردید و اسم\nدولت افغانستان هم بکلی از میان خواهد رفت بجهت توضیح مقصود خود و برای اینکه مطلب را روشن تر\nگفته باشم باید اظهار بدارم که امکان ندارد افغانستان هرگز حالت ثالثی پیدا نماید و این امر بکلی\nخارج از عقل است که اگر افغانستان بحکومتهای کوچک جزئی و ضعیف منقسم گردد بتواند بصورت\nسلطنت باقی باشد چراکه اگر افغانستان این قدر قوت و دانش نداشته باشد که خود را بدون مدد\nخارجی از تخطیات دول همسایه محافظت نماید آنرا یکی یا دیگری از خطی کنندگان بمالک خود یقیناً\nو حتماً ملحق خواهد نمود دولت روس یا دولت انگلیس میتواند بچنگ تمام این مملکت را بتهنائی\nمتصرف گردند مثلا دولت انگلستان نمی تواند بگذارد که دولت روس تمام افغانستان را تصرف نماید\nزیرا که آن وقت دولت انگلستان نمیتواند هندوستان را داشته باشد بدون اینکه دچار مخاطرات\nو اشکالات عدیده بشود و همچنین دولت روس نمیتواند آرام بنشیند که دولت انگلیس تمام\nافغانستان را متملک شود جز اینکه خودش هم قسمتی از این یغما ببرد و اگر افغانستان از خوشبختی تحت\nحکمرانی حکمران زیرک و غیور و قوی دور اندیشی بوده باشد دلیلی ندارد که دولت خیلی قویی نشود زیرا که\nوسعت خاک و جمعیت آن مملکت مساوی با بعضی از دولهای معظم میباشد و هر گاه از طرف دیگر بدست\nامیری مثل امیر بخارا یا بعضی از حکمرانهای هندوستان بیفتد حکمران آن باختیار خود انرا بوسیله","chars":1880,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0965/00376.jpg","first_page":1,"last_page":485,"title":"Tāj al-tavārīkh تاج التواريخ","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0965/376","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0965/canvas/376","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0965/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0965_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}