{"book":"adl0965","page":309,"text":"۵۲\nفصل سوم\n\nمیباشند و تحت حکم دکترهای حاذق صحیحاً معالجه میشوند و اسم هملتن خانم را در این مقام بواسطۀ\nخدمت دیگری هم که بمن نموده است ذکر مینمایم مشار الیها در سنۀ با پسرم نصرالله خان\nبسمت حکیمباشی گری بانگلستان رفت و در ان سفر از شرفیابی خدمت علیا حضرت ملکه انگلستان\nمفتخر گردید معدنیات\n\nافغانستان این قدر معادن دارد که باید متمولترین ممالک دنیا بوده باشد ولی بموجب مقوله قدما\nزرد ر کرشناسد قدر جوهر جوهری هیچیک از حکمرانهای سابق افغانستان یا اهالی آنجا\nنتوانستند ازین معادن زرخیز فائده ببرند در زمان حکمرانی من چندین معدن مستخرج شد که من جمله\nآنها یک معدن یاقوت و یک معدن سنگ لاجورد و معادن طلا و نقره و سرب و آهن و مس و\nذغال سنگ و پنبه معدنی و سنگ جهت عمارت و نمک میباشند بجهت کار نمودن تمام این معادن\nبطور صحیح و مفید مشغول جمع آوری اقسام ماشینها میباشم مستر مدلتن که یکی از مهندسین\nمعدنی انگلیس میباشد در کار نمودن معدن یاقوت جلال آباد و معدن سرب غوربند خیلی خوب\nاز عهده بر آمد بپسرها و اخلاف خود با کمال تاکید نصیحت مینمایم که انحصار معدنیات خود را بهیچ\nخارجه ندهند و نگذارند در معادن انها کمپانیهای خارجه مداخله نمایند والا دوچار اشکالات عدیده\nشده بهانه بدست خارجه خواهند داد که در امورات مملکت بجهت طمعی که یوما فیوما در تزاید است مداخله\nنمایند بخیال من صحیح نیست که این مطلب را مشرحاً بیان نمایم ولی در بسیار موارد اتفاق افتاده\nاست که ملت قویئی اسباب خرابی ملت ضعیفی را فراهم آورده اند بهانه اینکه بجهت حقوق رعایای خود\nکه در این مملکت ضعیف داخل معاملات تجارتی میباشند بجنگند اشاره از من در این فقره\nکافی باشد که پسرها و اخلاف مرا متنبّه سازد که ابداً خود را با ملل دیگر در کارهای پرپیچ و خم نیندازند\nنه همین که باید از مردمان خارجه از دادن امتیازات اجتناب نمایند بلکه مخصوصاً اهل فرنگستان\nرا نگذارند که در مملکت آنها دائماً زیست نمایند بهمین مستخدم فرنگی یا معلم یا کارگر آنها کار یراکه بجهت آن\nاو را آورده بودند با تمام رسانید و بمردم بومی کار خود را آموخت چنانچه بدون حضور او با نجام\nرسانند","chars":1801,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0965/00309.jpg","first_page":1,"last_page":485,"title":"Tāj al-tavārīkh تاج التواريخ","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0965/309","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0965/canvas/309","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0965/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0965_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}