{"book":"adl0965","page":308,"text":"فصل سوم\n۵۱\nو این شخص بچندین نفر از نقشه نویسان کابل حسب دستورالعمل من نقشه نویسی آموخته است\nاداره طبی\nو این اداره دو شعبه دارد شعبه قدیم طب یونانی میباشد و شعبه دیگر برای اطبائی میباشد که بموجب\nطب فرنگی معالجه مینمایند و در هر شهر ادارات کشوری و لشکری تحت مواظبت این اطبای\nهر دو قسم میباشند دواخانه هائیکه بجهت دادن دواها فرنگی اول در افغانستان دائر نمودم\nبتوسط یک نفر نائب طبیب هندی موسوم به داکتر دائم خان و داکتر عبدالرحیم خان بود و این اشخاص\nزیر دست داکترهای انگلیس کار کرده بودند و چندی بعد از جلوس من بتخت سلطنت مستخدم این جا\nشدند در اوائل فقط همین دواخانه ها بود که این داکترها دائر نموده بودند و تا چندین سال بعد مریضخانه ها\nدائر نشده بود و در مراکز نظامی دوا و غذا بجهت مرضای نظامی از جانب دولت داده میشد اول\nمریضخانه را طبیب مخصوص من للیاس هملتن خانم انگلیسی در سال دائر نمود چندین شاگرد\nو یک نفر پرستار خانم انگلیسی که هملتن خانم او را با خود از انگلستان آورده بود با مشارالیها\nمعاونت مینمودند علاوه بر دائر نمودن اول مریض خانه بطرز فرنگستان هملتن خانم ابله کوبی و\nتحصیل ماده ابله کوبی را از گوساله متداول نمود این امر بجهت اطفال خیلی با فائده و موثر افتاد زیرا\nکه تعداد زیادی از اطفال بمرض ابله همیشه تلف میشدند و اشخاصیکه خوب هم میشدند از ابله روئی بسییار\nزشت و کریه المنظر بودند چندین نفر از اطبای بومی را هم هملتن خانم سپردم که طرز ابله کوبی و\nتحصیل ماده ابله از گوساله را بآنها بیاموزد و رساله در این علم حسب الامر من نوشتند و نسخجات\nآنرا بتمام اهالی مملکت تقسیم کردم و اطبا را از نقاط دور دست مملکت خود خواستم که از شاگردهای هملتن\nخانم این عمل را بیاموزند مستر بیک که یکی از وکلای تجارتی من بود زمانی که بکابل آمده بود ناخوش\nسختی شد هملتن خانم او را خوب معالجه نمود مشارالیه هم بجهت اظهار شکرانه و ممنونیت مریضخانه\nموقتی از مال خود بکابل دائر نمود امیدوارم حالا که مریض خانه های اول این قدر باعث خیر عمومی\nشده اند این اقدام در تمام مملکت روز بروز در ترقی بوده باشند تا بجهت معالجه مریضخانهای زیاد","chars":1813,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0965/00308.jpg","first_page":1,"last_page":485,"title":"Tāj al-tavārīkh تاج التواريخ","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0965/308","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0965/canvas/308","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0965/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0965_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}