{"book":"adl0965","page":286,"text":"فصل دویم\n۲۹\nمردم عادات ذمیمه خوردن مشروبات را که از زمان امیر شیرعلیخان وسردار محمدعظیمخان شایع بود ترک نمودند\nبعد ازان چند نفر کارگر کابلی را که زیر دست ارمنیها کارکرده بودند و از وضع عرق کشی قدیم مسبوق\nبودند مقرر داشتم که یک عرق کش هندو که اسمش رام سنگ بود طریقه صحیح عرق کشی جدید را بیاموزند\nکارگرهای من حالا بدون نظارت مردمان خارجه بخوبی از عهده این کار بر می آیند\nدر باب کارخانه دباغی\nباینکه مشغول ابتیاع نمودن و احداث کردن ماشینها بجهت ساختن توپ و اسلحه برای موقع\nو ساختن اسباب تجارتی بودم توجه خود را معطوف داشتم باینکه ملزوت این کارخانه و ماشینها\nباید از محصولات داخله افغانستان شود تا مجبور نباشیم باینکه ملزومات این کارخانه جات را از\nممالک خارجه تحصیل نمائیم زیرا که از اقدام باین مسئله بعوض اینکه همه ساله بجهت این کار پول به\nممالک خارجه رفته ملل خارجه را متمول مینماید در خود مملکت افغانستان می ماند و منفعتی که\nحاصل میشود در خزانه برای مصروف خودمان ذخیره میشود بجهت پیش رفت این مقصود کارخانجا\nمتعدده برای ساختن و بعمل آوردن این گونه لازمات در کابل دائر نمودم این اوقات باین\nمسئله خیلی توجه دارم چراکه در یک موقعی دولت هندوستان تمام این گونه لواز ماتی که بجهت\nساختن اسلحه و قورخانه لازم ست حمل نمودن انها را از هندوستان بافغانستان ممانعت نمودند\nو ازین کار عبرت گرفتم که داشتن کارخانه جات بجهت ساختن این گونه اسبابها بیفائده ات\nمگر اینکه لوازمات آنها در خود افغانستان بعمل آید آن وقت ما در این فقره محتاج ملل خارجه\nنخواهیم داشت و پیش رفت این مقصود باعث منفعت زیادی خواهد شد زیرا که هر یک از\nدول معظمه هر وقت خواسته باشند میتوانند حمل آهن و فولاد و مس و برنج را با فغانستان\nقدغن نمایند در اینحالت باید کارخانه جات مسدود شود لهذ اتمام اسبابی که بجهت بیرون آوردن فلزات\nمعدنی و آب نمودن آهن و فولاد و سرب کار نمودن معادن مس و برنج و ذغال سنگ لازم بود\nتهیه نمودم و هروقت یکه مخترعات جدیده را تحصیل مینمایم بر ترقی کارخانجات افزوده میشود","chars":1742,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0965/00286.jpg","first_page":1,"last_page":485,"title":"Tāj al-tavārīkh تاج التواريخ","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0965/286","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0965/canvas/286","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0965/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0965_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}