{"book":"adl0965","page":274,"text":"فصل دویم\n۱۷\nبقوه بخار کار نمیکرد متن از قدر و فائده بخار که مردمان صاحب علم این زمان اختراع کرده اند کاملا محتضر\nبوده و میدانستم که سلطنتهای بزرگ و قوی مثل بریتانیای عظمی این اقتدار غریبه خود را با عانت قوه بخار\nو تجارت وسیعۀ خود تحصیل نموده اند والا انگلستان خیلی مملکت کوچکی میباشد و بطور یقین میدانم\nکه مملکت مذکور معدن الماس و طلائی ندارد سبب برکت و رفاهیت ملتشان و اقتدار سلطنتشان بسته\nبصنایع و تجارت انها میباشد با وجود این معنی که قدر ماشینهای جدیده را میدانستم زحمات مرارتهای\nخارجه و داخله تا سنه ۱۳۰۴ زمانیکه براولپنڈی بجهت ملاقات دوست دانشمند با علم لارد دفرین که دران\nزمان فرمان فرمای هندوستان بود رفته بودم نتوستم توجه خود را بقدر کفاف بطرف صنایع معطوف\nدارم تا دران وقت یک نفر مهندس فرانسوی را که اسمش مسیو ژیروم و سر کار دار اسباب و ماشین\nو چراغ الکتریکی بوده نزد من آورده معرفی نمودند که شخص هوشیار با اطلاعی میباشد اگرچه مشار الیه\nفقط مهندس الکتریکی بود لکن ملتفت شدم که در باب مهندسی و صنایع عموماً تجربه زیاد دارد لهذا او را\nمستخدم نمودم بخیال واراده اینکه بوضع حالیه اروپ کارخانجات در کابل احداث نمایم این مهندس\nیکنفر هندیرا که اسم او کریم بخش است و حالا هم در کابل میباشد و از کارهای چراغ الکتریکی با هر بود با خود آورد\nمسیو ژیروم اول اروپائی بود که بسمت مهندسی مستخدم من کردید مشار الیه مدت قلیلی در کابل بود\nو حین توقف او من فهرست ماشینهای صنایع مختلفه را ملاحظه نموده معدودی از ماشینهای\nخراطی و ثقبتی و ترکیبی و منگنه و قطاعی و محدبی با یکدست اسباب ریخته گری در عدد\nماشین که دارای قوۀ شش و هشت دوازه اسب بوده باشند انتخاب نمودم و نیز چند دستگاه از\nماشینهای کوچک دیگر هم بجهت شروع نمودن کارخواستم قیمت تمام این آلات و ماشینها که بجهت احداث\nنمودن این کارخانه مختصر لازم داشتم یکصد و چهل و یکهزار روپیه سکه هندوستان میشد مسیو ژیروم\nمرخصی دادم که بهندوستان رفته این اسباب را ابتیاع نماید و نیز چند نفر هم مهندس بجهت\nمعاونت خود و چند نفر کارگر هندی در اینگونه کار با مهارت کامل داشته باشند استخدام نماید\nکه این اسباب را مرتب نموده بجهت کار کردن حاضر نمایند مسیو ژیروم بعد از ورود بکاته بیست ودو","chars":1911,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0965/00274.jpg","first_page":1,"last_page":485,"title":"Tāj al-tavārīkh تاج التواريخ","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0965/274","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0965/canvas/274","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0965/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0965_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}