{"book":"adl0965","page":269,"text":"۱۲\nفصل دویم\nفصل دویم در باب وسائلی که بجهت تشویق تجارت و حرفت و صنایع اختیار شد\nدر باب اتباع خارجه مستخدم افغانستان خلاق عالم آثاری قرار داده است که با بیاموزد که همه ما\nمحتاج یکدیگر میباشیم باین معنی که از سر بدون بدن یا بدن بدون سر و بازوی بدون دست و دست\nبدون بازو و انگشت هیچ کاری ساخته نمیشود و لهذا نظام دنیا باین قسم مرتب شده است که هر شخصی\nمحتاج بمعاونت شخص دیگر است سلاطین عظام میتوانند ازین خیال سبق بگیرند که قوی ترین آنها\nبجهت اسباب راحت و ملزومات خود کفیل شوند باز ولی بخدمتکار خود محتاج میباشند مثل طباخ و کفشدوز\nو خیاط و غیره و آنها نباید تصور نمایند که بدون اعانت دیگران میتوانند کار برا خود شان کفیل شوند باید\nاین را هم در نظر داشته باشند که پروردگاری که قادر مطلق ست بموجب اخبار کتب مقدسه آسمانی\nدنیا را در ظرف یک هفته از کتم عدم بعرصه وجود آورده تا اینکه بمانماید که برای انجام تمام ارادت و\nمقاصد تامل لازم ست و باید ما با خیل عجول و کم همت نباشیم قوت و اقتدار هر دولتی منحصر است\nبر ترکیب سیاس آن در هر دولتی که اشخاص عالم و مجرب و زیرک و کار آمد بیشتر وجود داشته باشد\nترقی و نشو و نمای آن دولت بیشتر خواهد بود و بهمین دلیل دول اشخاص با کفایت را مستخدم نموده\nوجود آنها را غنیمت میدانند سلاطین به ممالک خود ظل الله هستند خوش بختی و بد بختی و حیات و\nممات رعایای آنها مستقیماً یا بتوسط وزرایشان در کف اقتدار آنها میباشد ولی باید همیشه در خاطر\nداشته باشند چنانچه قادر مطلق پادشاه پادشاهانست و سلاطین نواب او میباشند مترصدست\nکه با تمام مخلوقات او در ملاطفت و عدل بدون اینکه در لون آنها تفاوتی بدهد خواه سیاه باشند یا\nسفید یا قرمز و دارای هر دینی باشند خواه مسلمان یا عیسوی یا یهودی یا هندو یا بودا و یا آنهائیکه در\nهستی خداوند هم قائل نیستند بالسویه رفتار نمایند و باین دلیل پادشاهان باید بغرضانه سلوک\nنمایند بدون ملاحظه اینکه ملت یا دین آنها چه چیز ست حقوق و امتیازات اشخاصی را که مستخدم آنها\nمیشوند یا در مملکت آنها سکونت اختیار مینمایند بالسویه مرعی بدارند مثل اینکه رعایای خودشان\nبوده باشند","chars":1807,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0965/00269.jpg","first_page":1,"last_page":485,"title":"Tāj al-tavārīkh تاج التواريخ","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0965/269","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0965/canvas/269","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0965/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0965_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}