{"book":"adl0965","page":201,"text":"(۱۹۶)\nفصل دهم\nسیاسی دانهای انگلیس چقدر طول کشیده است و چه زحمتها فراهم آمده است و چه شورشها\nبرپا شده است و هنوز هم کاملا منتظم نشده است بهمین قسم ضعف سلطنت افغانستان اینقدر\nزیاد بود که هر وقت پادشاه چند فرسخ از پای تخت خود خارج میشد وقت مراجعت دیگری\nرا پادشاه میدید و بجز اینکه فرار نماید هیچ چاره نداشت (شیر علیخان) چون نمیتوانست\nبمخالفت سر کرده ها و رعایای خود بجنگد ترتیب دیگری بمیان آورده بود و خیال میکرد این ترتیب خیلی\nعاقلانه است و ترتیب مذکور این بود که سرکرده ها و مأمورین خود را بمخالفت یکدیگر وامیداشت\nو آنها را ترغیب مینمود مشغول خون ریزی شوند و قانونی مرتب کرده بود که اگر شخصی خواسته باشد\nدشمن خود را بقتل برساند بجهته هر چند نفری سیصد روپیه در خزانه دولت داخل نماید و هر چند\nنفر را خواسته باشند بقتل برسانند پادشاه مذکور بخیال خودش ازین تدبیر دو فایده\nبرده است اولاً بدون اینکه خودش زحمتی بکشد سرکرده های سرکش را از میان برداشته\nاست ثانیاً بجهته هر شخصی که باینقسم کشته شد سیصد روپیه عایدا و گردیده چنانچه کشته اند که خدا وند\nمهربانست حکمران عادلی میگارد و هر گاه مشیتش قرار گیرد مملکتی خراب شود بدست ظالمی\nمیسپارد حمد خدا را که حالا افغانستان مثل قدیم نیست زیرا که در سالی یمخفق و قتل در تمام\nمملکت اتفاق نمیافتد و این تعداد کمتر از تعدادیست که در خیلی از ممالک متمدنه واقع میشود درین\nچنین عادات قبیحه را بجهته زندگانی خود برای افساد اختیار کرده بودند در صورتیکه\nبزرگترین پسرهای امیران زمان یعنی (محمد یعقوبخان) و (محمد ایوبخان) بمخالفت پدر خود\nشان (شیر علیخان) در هرات یاغی شده بودند شخص میتواند ملاحظه نماید که هر گاه پسرهای پادشاه\nاین سرمشق خوب و نیکو را بمردم بدهند چه ستمها که رعایا از اینها حاصل نمیکردند سعدی میگوید\nمن از بیگانگان هرگز ننالم که با من هر چه کرد آن آشنا کرد پادشاه و تمام صاحب منصبان\nبزرگ او مشغول لهو و لعب بودند از طرف دیگر رعایا بسبب مالیات زیادی که باین مأمورین\nظالم","chars":1708,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0965/00201.jpg","first_page":1,"last_page":485,"title":"Tāj al-tavārīkh تاج التواريخ","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0965/201","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0965/canvas/201","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0965/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0965_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}