{"book":"adl0964","page":88,"text":"(۲۹)\n\nشاه شجاع الملك برادر سکهٔ زمانشاه که این سخنان رنگین در وصف عدالت سلطان\nزادهٔ طبع گهربار خود اوست در امتداد فصل می‌افزائیم :\nسلطنت خیمه ایست بس موزون کش بود راستی و عدل ستون\nگر نباشد ستون خیمه بجای چون بود خیمه بیستون برپای\nیارب این خیمهٔ سعادت مند زین ستون تا بحشر باد بلند\n\nفصل چهاردهم\nوجوه تسمیات اعظم الاعدلین\nو\nشهنشاه زمان\n\nدر روز جشن سلطانی جلوس زمانشاه جملهٔ پر معنای [اعظم الاعدلین] که بحساب جمل\n۱۲۰۷ ه‍ ق ازان بر می‌آید بغرض تثبیت سنهٔ جلوس زمانشاه ایجاد کردند و برای خطبهٔ\nصلوة عیدین و جمعه مضمونی بانشاء جدید روی کار آوردند و چون اسم مادری اعلیحضرت\nزمانشاه (شاه زمان) است با صفت شهزادگی او شهزاده شاه زمان در الفاظ و ارقام خطاب\nمیکردند. وقتی بمیعاد شاهی رسید او را مانند (احمد شاه - تیمورشاه) زمانشاه مسمی ساختند\nو چون جوان بهادر و پر غرور و رزم آرا و کشور گشا و در محاربات و مسافرات و اردو کشی‌ها\nو توسعه جوئی و حفظ استقلال و امحای دشمن منازعت می‌ورزید و در صفات از خود گذری\nو از خود پروری شهرت و منزلت نمایان داشت ادبا و سخنوران و حماسه سرایان عصر سلطنتش\nاو را (شهنشاه زمان) لقب دادند و در اکثر مدحیه ها و ارقام معتبر بهمین نام اخیر خطاب\nمینمودند و ما نیز بمقتضای تجلیل و احترام زمان سلطنت و شخصیتش که در نگهبانی نام\nو ننگ و حراست مملکت و پایداری استقلال کامل این خاك تا دمی که نور بصارت\nاز دست نداد در نگذشت در اکثر صحائف اثر خویش که بنام او زینت داده ایم یاد میکنیم و مطالع\nمحترم ملتفت خواهد بود که هر سه يك نام و يك سلطان است و همچنان سلطان محمود\nوصمد همایون و سباع اسفت و سعید دامران که نامهای اصلی افراد آن خاندان است\nدر احیاء اسماء و القاب و اصطلاحات تاریخ سعی میگماریم و شهرت های آنها را در نظر داشته\nبا شخاص مستحق نسبت داده سخن می‌رانیم تا در عدم پرداخث اسماء كامل و اصطلاحات\nاخلاف و تحقیر بیان نیایند و اصطلاحات تاریخ در مرور زمان از بین نرود زیرا طوریکه\nمی بینیم کلمهٔ شهنشاه - در دران - دارالسلطنه - خاقان اعظم - امير الامراء اشرف الوزراء\nسردار سردارن که از نگاه تاریخ مفاهیم بزرگ دارند و در ایجاد آنها دلائلی\nموجود است آهسته آهسته از بین نرود.","chars":1874,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00088.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/88","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/88","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}