{"book":"adl0964","page":87,"text":"۲۸\nاقدام ورزید و با وجود یکه سزاهای شکم پاره کردن و بینی بریدن و چشم کشیدن بر مردم\nمتمرد و مخل امنیت عامه مقرر داشت مگر باز هم اقوام بی رحم و عاطفه و بد کردار و مرده ان\nشطاح از حرکات بیجا وظلم وتعدی و اخلال و نفاق وجور و چپاو دست بردار نمی شدند\nو با خلق خدا مراعات انسانیت و رعایت امنیت مملکت نمیکردند .\nدر سال ۱۲۱۱ هـ ق که اعلیحضرت زمانشاه بشهر لاهور و امرتسر نزول اجلال فرمود\nدر اثنای ایام جشن باشکوه سلطانی که بمناسبت استرداد ایالت پنجاب انعقاد یافته و سه شبانروز\nشهر لاهور و امر تسر را حکم چراغان فرموده بودند مرد مسلمان و هندوی لاهور بمناقشه خانه ها\nدرامده بودند . اعلیحضرت زمانشاه فرمود که ازین وضعیت گروه اسلام و هنود\nاگر حکم بر قتل عام دهم سزاوار است ولی چکنم که رسم اسلامیت و دستور سلطنت نمیگذارد\nو این امر منافی اخلاق اسلامی و بعید از مراحم سلطانی است لهذا حکم بر قتل عام میفرمایم\nولی بهتر است از تاریخ امروز از مردم هندو که باین گناه مرتکب شدند اندهل بستانند.\nمحصلان و افراد عساکر از انکه افراد اسلام را نمی شناختند هندو و مسلمان را از هم فرق نکرده\nاز همگان جزیه می ستانیدند. اعلیحضرت زمانشاه بمجرد استماع فی الحال امرا کید فرمود\nکه طایفه اسلام از تمام تکالیف معافند تنها اهل هنود که جزیه بران طایفه مقرر است\nبرطبق اصول اخذ نمایند و بر آنها نیز سوای اخذ جزیه که امر قانونی است دیگر تکالیف\nرواند ارند اما بکسان آنطایفه که پیوسته تمرد می ورزند در صورت دستگیر شدن جزای عمل\nایشان داده خواهد شد واز بی قانون مستثنا اند\nدر اثناء مراجعت سفر سال ۱۲۱۱ هـ ق از طرف پنجاب بعزم دار السلطنه کابل در عرض\nراه در منزل گجرات چهار نفر سرداران درانی که از جمله عمال وضباط و محافظان\nذی صلاحیت آن ولایت بودند و بسی که قریه سادات مقیم آنجا را بحکم خود غارت کرده\nبودند از اثر عرض رعایای آنجا اعلیحضرت زمانشاه با آنکه سرداران درانی از وابستگان\nخودش بود در برا بر حقوق رعایا اهمیت نداده حکم فرمود تاهر چهار نفر درانی را\nبلا معطل شکم بدرید. یعنی در امر مجزاء و مکافات اعلیحضرت زمانشاه هیچگاه از شیوه عدالت\nنمیگذشت و شخص مداح و خود غرض را بسیار بنظر تقبیح می نگریست چنانچه وقتی\nاعلیحضرت زمانشاه در اشرف البلاد قندهار برسید روزی بود که باران می بارید\nمولوی عبدالحق نام بدر بار شرفیاب شده عرض کرد که الحمدلله الیوم از مقدم حضرت\nشاهنشاه مد ظله العالی در تمام نواح قندهار باران می بارد اعلیحضرت زمانشاه فرمود\nدروقتی که من تولد نشده بودم در قندهار بروی که باران میبارید و وقتی که\nمن میمیرم آیا بروی که و به مقدم که باران می بارد و فی الحال در دیگر شهرها از لحاظ کدام\nسلطان باران میباردچون تو عالم نه ئی مگر ؟ و اگر شخص دیگر می بود شدیداً سیاست میکردم\nچون تو عالمی فضیحت برعالم روا نمیدارم ولی بهتر است از بارگاه خارج شوید.\nدرباره سلاطین درانی چه در کتب تواریخ و چه از شنیدگی ها روایات منقول خیلی زیادست\nولی بطور مثال بچند عبارات فوق اکتفا ورزیدیم و اينك بدرج شعر اعلیحضرت","chars":2550,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00087.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/87","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/87","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}