{"book":"adl0964","page":86,"text":"﴿۲۷﴾\nمطابق مقتضای عصر ومیراث اجداد ورواج مردم قندهار به اسب سواری وشکار وهد ف زنی\nبسیار عادت داشت اما متاسفاً مؤرخان درین باره اندك حرف میزنند تنها یکجا گو یند :\nدر سفر سال ۱۲۱۰ هـ ق بصوب پنجاب وقتی که اعلیحضرت زمانشاه از گذرگاه اتك عبور\nکرد و بسرزمین حسن ابدال ونواحی رهتاس نزول اجلال فرمود آنجا چند روز را بسیـــر\nوشکار بسر برد (۱) . وچون طول ایام سلطنت زمانشاه بجنگ ومحاربه وسفر های\nطولانی سپری شد این صفت از خواص طبیعی وذاتی او محسوس میشد . چنانچه ا علیحضرت\nاحمد شاه وتیمور شاه نیز عادتی داشتند كه يك اسب لجام وزین کرده در اوقات سفر همواره\nبدهن خیمۀ ایشان بنوبت ایستاده میبود و در اوقات نزول اجلال بدار السلطنه همچنان از\nجملۀ اسپان خاصه وقتاًفوقتاً بدهن دو ات سرا اسب وشاطر وشخص دور باش (۲) ساعت\nبساعت حاضر خدمت شده و با لنوبت تبدیل میشدند اعلیحضرت اولاد تیمورشاه درانی بعین\nعادات پدران خویش این عادت شجاعانه داشتند که داشتن سلاح و شمشیر و تفنگ وحاضر بودن\nاسب خاصه در حضور ایشان از همه چیزها مقدم وضرور بود .\n\nفصل سیزدهم\nعدالت زمانشاه\n\nاعلیحضرت زمانشاه چنانکه در فصل دارالقضاة ودارالعدالت تشریح کرده ایم درمحکماات\nقرآنی واساسات دینی خیلی پابند بود ودرهر گذر محتسبان مقرر کرده بود و بسفچیان را\nحکم اکید فرموده بود که هر گز اهل هنود را بسواری اسپ نگذارند که در گردو نواح\nشهرها گردش کنند تا مبادا نظر بعنادی که دارند باهل اسلام اذیت بر سانند واگر احیاناً\nسوار میشوند اسپ سواری آنها باید زین نداشته باشد وهکذا سوار هند وعاری ازسلاح و\nشمشیر باشد . واهل هنود هیچگاه لباس ووضعیت هندولی خودرا نمیتوانند تغییردهند واین\nچیزها ازباعث انتظام اهالی بود که مبادا بکدام حادثه وغداوت دچار شوند .\nنویسندۀ تاریخ حسین شاهی واحمدی می نویسد : اعلیحضرت زمانشاه اصلاً پادشاه نهایتاً\nمنصف ـ رحمدلـ متواضع ـ رقیق القلب ـ خداشناس وخوش خلق بود لیکن اقوام سفاك\nوجاهل افغان ـ اوزبك وقزلباش ومغل حوصلۀ اورا نہایت تنگ ساخته بودند ودر اشتعال\nطبع شهنشاه موصوف سرکشان مذکور هیچ يك لمحه را خالی نمی گذاشتند لہذا اعلیحضرت\nزما نشاه برای امنیت مملکت مجبوراً شمشیر سیاست در کف گرفته برای قطع گردن\nگردن های غرور سرکشان افغان ـ اوزيك قزلباشـ هزاره (۳) بایاحد قانون جدید سیاسی\n(۱) سطر اول ص (۵۰) سراج التواریخ مستند بقول صاحب تاریخ احمدی مستنسخ تاریخ حسین شاهی.\n(۲) اصطلاح دورباش در ختم کتاب زیر همین عنوان مسطور است .\n(۳) هر دو مؤرخ هندی نژاد وهمچنان صاحب تاریخ افاغنه سد طهو رالحسن موسوی\nمجددی عین مطلب نگاشته اند اما با وصفی که بحقیقت می نگارند ولی از روی وطنيت\nاز گردن کشان وخائنان کشور هند حرف نمی زنند و مردم مغل وسکهان لاهور و پنجاب و\nطایفۀ شیعه مذهب کشمیر نیز اعلیحضرت زمانشاه را بستوه آورده بودند.","chars":2368,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00086.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/86","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/86","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}