{"book":"adl0964","page":76,"text":"( ۲۱ )\nآمد و شد و مصاحبات بروی مردم مراجعین و ارادتمندان بر بست حتى كه امرا و بزرگ عصر\nهرگاه بزیارت می آمدند در (دیوانخانه) و یا در (خانقاه) نشسته انتظار بسیار کشیده می رفتند\nیعنی وقت مصاحبت به کس میسر نمیگشت و کسانیکه صحبت ایشان عادت داشتند انواع\nترددات بکار می بردند و از مردم کابل شخصی که در عصر تیمور شاه اواش از همه چراغ\nمرتبۀ ایشان می برد خواجه حبیب الله آتینۀ ساز کابلی بود\nو آن شخص از زمرۀ خلفای حضرت شاه غلام محمد معصوم است ، جناب حضرت قيوم جهان\nدر حال وجد و بیهوشی و سرمستی مدتی را در دار السلطنه کابل بسر برد و ایشان سه رساله را در ایام آغاز\nجوانی در سال ۱۱۷۶ه و در سال هفدهم سلطنت احمد شاه غازی تصنیف کرده است و رساله\nدوم را مخزن انوار صفی احمدی نام گذاشته و مسمی به [مخزن الانوار احمدی فی کشف الاسرار\nالمجددی] کرده است ، درین رساله بیان سلوک شرع و از طریق نموده و محل تصنیف این رساله\nدار السلطنۀ کابل سال ۱۱۹۸هـ و مطابق سیزدهم سال سلطنت اعلیحضرت تیمور شاه غازی\nاست و از انجناب دیوان مکملی در شعر تصنیف شده ولی در ایام جذبات خود آنرا بشستند چنانچه\nبعضی اشعار رنگین ایشان در کتاب عمدة المقامات درج است .\nاعلیحضرت تیمور شاه درانی بوقت مرض موت خود که از طرف پشاور بدار السلطنۀ کابل\nمراجعت کرد انواع سعی بکار برد که حضرت قيوم جهان را زیارت کند و اکثرا مرا را\nبطلب ایشان فرستاد هرگز بسمع قبول حضرت نیامد و در اواخر بجميع امور محتاج با زن بود\nو در هر امری که از ایشان اذن نمی یافت بعمل نمی آورد یعنی در موقعی که مرض مراق اعلیحضرت\nتیمورشا ، درانی در اشتداد بود حضور ایشان از خصت دربار شخصی را فرستاد که حکماً از تداوی\nعاجز شد اندوقت همت است تا جناب حضرت قيوم جهان اظهار کرامت فرماید ( ۱\nتفصیل تاج گزاری و دستار پوشی اعلیحضرت زمانشاه درانی چنان است که حضرت قیوم جهان\nبا آن کرامت و انزواگیری که از پیش رقم شد آنجناب یکتاى ناوك دربار سلاطین بود و از حضرت\nموصوف پیر بزرگ و با کرامت ایشان جناب حضرت شاه ولی الله قدس سره و با علی درجات کمال\nو اکمال رسیده بود و از حضور حضرت حاج محمد صفى الله ملقب به قيوم جهان پدر مبارک خویش\nماذون شده و خلقی بوی ارادت دشت و والد ایشان حضرت قيوم جهان خیلی وصف استعداد وی\nمی فرمود و مکاشفات ومعارف او را می پسندید و مردم دار السلطنه کابل بوجود شریفش مفتخر\nو ممتاز بودند و پرهیز گاری شاه ولی الله قدس سره بحدی بود که بی اعانت خداوندی به وسع\nبشری بدان رتبه تورع از جمله محالات است از بسکه در امور احتیاط بکار می برد مردم کابل\nحکم بمجنون میکردند ، حاج محمد فضل الله مصنف عمدة المقامات گوید : اعلیحضرت تیمورشاه\nدرانی که سلطان وقت بود بتاریخ روز یکشنبه هفتم ماه شوال المکرم سال ۱۲۰۷ ه ق وفات یافت.\nجماعت صاحبزادگان ومشایخ مقیم دارالسلطنه کابل حضور اعلیحضرت زمان شاه که بعد از وفات\nاعلیحضرت تیمورشاه بسلطنت شناخته شد در بالا حصار کابل برای ادای فاتحه میرفتند و مراسم\nتشریفاتی سلطنتی در هنگام فاتحه خوانی چنان بود که نخست اهالی و معززین به مسجد جامع\n(۱) تفصیل این مبحث در ضمن سوانح مشائخ و روحانيون در کتاب جهانگشای درانی\nبهتر تلکار یافته است.","chars":2667,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00076.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/76","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/76","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}