{"book":"adl0964","page":70,"text":"هدایت در صفحة (۳۰) جلد اول مجمع الفصحا گوید تیمورشاه درانی زمانشاه پسر\nخود را بولایعهدی شناخت. این اشارت نیز دلیل بر صحت قول دارد وطرفه اری امراء\nدرانی وغیره نیز در باره زمانشاه از سبب خوش بینی ورضاء خاطر اعلیحضرت تیمور شاه بود\nواگر احیاناً آن حقیقت درمیان نمی بود امراء درانی وغیره ابداً بانتخاب شهزاده شاه زمان\nجرئت نمی ورزیدند زیرا اعلیحضرت تیمورشاه مخالف رؤیای خویش و آن الهامی که\nبروی شده بود سخن دیگر بر زبان نمی راندند بقرار عرف قبیله ای طایفه درانی اجداد اعلیحضرت\nتیمورشاه در هر زمان وراثت ریاست وامارت را در اثر رؤیا والهام بیکی از اخلاف خود ها\nوصیت کرده اند و دیگر اینکه در میان (۳۱) تن شهزادگان تیمورشاهی مقیم دارالسلطنة\nکابل تنها کسی که باستقبال وعیادت او در جلال آباد بسواری اسپ باستعجال شتافتن گرفت\nهمین شهزاده بود یعنی رضاء پدر را در اشغال تاج وتخت چه از نظر فراست و دانائی و چه\nاز نام ولایتعهدی و چه از باعث اظهار رؤیای شاهنشاه که در محضر امراء هم رکاب بیان فرمود\nو ارکان سلطنت افغانستان بحقیقت همین شهزاده از میان اقران و اخوان منظور نظر\nعاطفت گردید.\n\nتفصیل انتخاب شهزاده شاه زمان بسریر سلطنت و مخالفت شهزاده گان پتر مانشاه\nو باعث قیود آنها در محبس بالاحصار ازینقرار است: روز یکشنبه هفتم ماه شوال سال ۱۲۰۷ ه ق\n- ۱۷۹۳ع اعلیحضرت تیمورشاه ازین جهان در گذشت در روز وفات شاهنشاه که تا هنوز به\nتغسیل وتکفین اقدام بعمل نیامده بود از طرف ارکان معظم سلطنت آن کسانی که فی الحال\nبدارالسلطنه کابل حاضر بودند موضوع انتخاب شاهنشاه جدید بمیان آوردند والفاظ متردد\nبر زبان همی راندند. چون امر خطیر سلطنت بروفق رضاء كافة ملت و وکلای ذی صلاحیت\nصورت پذیر است. در آن عصر که اعاظم در بار علاوه بر صفت رسمیت سمت وکالت جمعیت های\nاقوام را نیز حائز بودند و از صاحیمنصبان بزرگ عساکر بشمار میرفتند حاضر شدند\nتا یکی از شهزادگان باهوش و ذکا را که شایسته زیب و زینت تاج\nخسروی وپاستة امور شریعت حضرت نبوی ورازداران کارهای بزرگ دنیوی باشد بامر\nخطیر جهانبانی انتخاب نمایند. چون شهزاده شاه زمان بطوری که مذکور شد شرائط اشغال\nمسند سنیه سلطنت را از پیش بجا داشته، خود را سزاوار وراثت تخت و سلطنت در انظار طبقات\nمعرفی کرده بود. بیکعده از روشناسان دربار سلطان متوفا (تیمورشاه غازی) که نز د طبقات\nملت افغانستان وقع واحترامی داشتند و در این شب وروز بدار السلطنه حاضر و محرم اسرار\nسلطنت و خیرخواهان اجتماع آنروز بودند باعتبار محبویت عصر تیمور شاه و حسن نظر\nسرداران درانی و بفرض آنکه در زمان حیات تیمورشاه شهزاده شاه زمان بدربار کابل همواره\nحاضر و با یکعده از سران قبائل (حاضر دارالسلطنه) معرفت او بیشتر و نسبت خورد سالی\nشهزاده زمان که بفکر خام بعضی ها تقرب یاوری دهندگان او در آینده تصویر میرفت\nهمدرین موقع که تا هنوز خبر وفات اعلیحضرت تیمور شاه از جانب شهزادگان و وابستگان\nوارکان سلطنت نظر باقتضاء سیاست مملکت افشا و اعلام نشده واز جمعیت های قشون","chars":2522,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00070.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/70","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/70","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}