{"book":"adl0964","page":69,"text":"(١٤)\n\nو هنگامی که اعلیحضرت تیمورشاه درانی به دارالمرز پشاور در موقع مسافرت اخیر بعلت عدم سازش اطعمه و تکلیف درد معده مزاجش تغییر یافته بمرض مراق گرفتار گردید ، اطبای حاضر رکاب | عبدالشافی خان و معالج خان و غیره | از معالجۀ مرض که شامل حال اعلیحضرت شاهنشاه بود عاجز شده و علالت مزاج شاهنشاه در پشاور رو باشتداد گذاشت و از آنکه آب و هوای پشاور را بصحت شاهنشاه ناموافق دانسته عرض کردند تا از آنجا رهسپار دیار کابل گردد ، اعلیحضرت تیمورشاه درانی با تن تب دار راه دارالسلطنۀ کابل در پیش گرفت . حین ورود در چهارباغ جلال‌آباد دو سه روزه روز اقامت شهزاده شاه زمان خلف‌الصدق اعلیحضرت تیمورشاه درانی که از علالت مزاج و تشریف‌آوری پدر نامور خویش اطلاع یافت بطور غیابت و برسم استقبال بسرعت ممکن راه جلال آباد برگرفته بشرف خدمت پدر توصیل جست . اعلیحضرت تیمورشاه در برابر ادای احترام فرزند خود که با شتاب زیاد بعیادت و استقبال رسیده بود خیلی مسرور شده جبین او را بوسیده و از باعث شتاب او که دو رأس اسب سواری اش درطول راه بین کابل و جلال‌آباد از سرعت رفتار سقط شده بودند دو راس از اسپان خاصۀ سواری شاهنشاهی بازین و یراق طلا که از بزرگترین انعامات سلطنتی آنوقت بشمار میرفت بشهزاده اعطا فرمود .\nاعلیحضرت تیمورشاه پس از وقفۀ سه روز در جلال آباد راه دارالسلطنۀ کابل برگرفت ، شبی در یکی از منازل عرض راه بین جلال آباد و کابل بخواب دید که چند نفری در پیش آمده تاج مکكل شاهنشاهی را از سرم بر میدارند و بر تارك اين فرزندم (شاهزاده شاه زمان) میگزارند و بدین عبارت خواب خود را بشهزاده شاه زمان و ملافيض‌الله‌خان قاضی‌القضاة که حاضر بالین شاهنشاه بودند بیان فرمود وتعبیر خواب را نیز خود فرمود که (آفتاب عمرم را وقت غروب است) . از بیان رؤیا و کلمات تاثر آمیز او شهزاده شاه زمان و ملافيض‌الله‌خان قاضی‌القضاة وحضار مجلس شاهنشانی به گریه واضطراب درآمدند و حتى از گریه و نالۀ حاضران مجلس سلطانی و شهزاده شاه‌زمان اشك حسرت از نگاه خود اعلیحضرت تیمورشاه نیز جاری شد و پس از چند اندرز مؤثری که بفرزند هوشمند خود شهزاده شاه زمان فرمود از منزلی که اقامت داشت کوچیده به دارالسلطنۀ کابل نزول اجلال فرمود و بتاریخ روز یکشنبه هفتم ماه شوال‌المکرم سال ۱۲۰۷ ه ق چهار روز بعد عید سعیدفطر دارفانی را وداع گفت .\nمؤرخانی که باین فکر دراقلیت اند عقیده بر آن دارند که اعلیحضرت تیمورشاه نسبت وراثت تاج و تخت یکی از شهزادگان اظهار نکرد اما مراتب یا تمام دلائل ثابت کرد و به نیکوترین وجه فهماند که اعلیحضرت تیمورشاه وارث حقیقی تاج‌وتخت هم از باعث نام ولایتعهدی وهم از اظهارات رؤیای خود که بر زبان واضح فرمود دیگر هیچ جای تردید و اشتباه نگذاشت . اما در اظهار انتخاب شهزاده شاه‌زمان یکعده مؤرخان که مکرر مضمون خود را از کتاب منشی عبدالکریم اقتباس کرده اند بتائید این رؤیا خاموش اند تنها رضاقلی","chars":2441,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00069.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/69","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/69","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}