{"book":"adl0964","page":68,"text":"(۱۳)\nهمش هوش دل بود و هم زور دست\nبدین هر دو بر تخت باید نشست\nفصل نهم\nطلوع نیر سلطنت زمانشاه درانی\nاز\nافق اقبال دارالسلطنه کابل\nاعلیحضرت تیمورشاه درانی در سال اول سلطنت خود (١١٨٦ه ق) در قندهار که تا هنوز عازم ووارد کابل نشده بود شهزاده همایون فرزند اکبر خود را در محضر بزرگترین ارکان سلطنت و مبرزین قندهار بتاج و لباس و حمایل خاصهٔ سلطانی پوشانیده بنائب الحکومتی اشرف البلاد قندهار برقرار ساخت و نفس خاتم او را بحکم خود آراسته و در اجراء امور حکومت امتیاز داد و شهزاده سلطان محمود پسر دوم خود را با همان مراسم باشکوه سلطانی بحیثیت نائب الحکومتی بخشیده بدارالسلطنه هرات فرستاد و هر دو تن شهزادگان تیمورشاهی با وصف خردسالی در اثر ارشاد پدر (۲۲) سال را در اماکن خویش بحیثیت سلطان قندهار و هرات بسر بردند.\nشهزاده شاه زمان که ولادت با سعادت او بسال وفات احمدشاه کبیر و جلوس تیمورشاه غازی (١١٨٦) هـ ق مصادف بود چون طفل با نشاط و ازینکه در هنگام جلوس بدو قدم بعرصهٔ وجود گذاشت مقدم او را گرامی پنداشته اخوان و وابستگان سلطنت طالع او را خیلی سعد و مبارک انگاشتند و در دورهٔ طفولیت از وجنات او آیین سروری و تاثیر تاجداری احساس میکردند در اواسط سلطنت اعلیحضرت تیمور شاه شهزاده شاه زمان که در سن از (٥) نفر شهزاده کوچکتر و از (٢٦) نفر بزرگتر بود چون شیوهٔ جلادت و رشادت از سیما و ناصیهٔ حال او پیدا بود بر حسب ارشاد پدر نامورش در اواسط دورهٔ تیمورشاهی خطاب ولایتعهدی حاصل کرد و همواره در دارالسلطنه کابل بسر می‌برد و در اواخر که سن او متجاوز از پانزده سال شد در غیاب اعلیحضرت تیمورشاه یا مستشاری زمامداران بزرگ دولت در پهلوی مسند شاهنشاهی بطرف دست راست تکیه میزد و در اکثر مجالس شاهنشاهی در غیاب اعلیحضرت تیمورشاه گاهی که ذات بزرگ اشرف شهریاری در صحبت خانهٔ خسروی (خلوت خانهٔ همایون) بعذر ضرورتی حضور نمی داشتند وزراء کبار و حضار معززان مجلس شهریاری و انشاپردازان وزیده نویسان بر حسب استرضاء شاهنشاه ذیجاه درانی ریاست اعلی مجلس سلطنتی را ازین شهزاده شاه زمان دانسته در وقت صحبت حضار مجلس بطرف مسند شاهنشاه و بطرف شهزاده شاه زمان صدر مجلس متوجه بوده در جواب هر پرسش پاسخ میدادند و بقرار بیان امام الدین حسینی و منشی عبدالکریم (۱) شهزاده شاه زمان در وقت حیات اعلیحضرت تیمورشاه به صوبه داری کابل بر قرار و نام ولایتعهدی داشت و درباریان شهزاده را قائم مقام تیمورشاه دانسته در برابر او بحیث صدربار گاه همایون تعظیمات وافره بجا می آوردند.\n(۱) مؤلفان تاریخ حسین شاهی و احمدی.","chars":2156,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00068.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/68","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/68","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}