{"book":"adl0964","page":665,"text":"۴۹۱\n\nآخرین ایام کاروائی اعلیحضرت زمانشاه\nمعزول\nدر قصور بالا حصار کابل\n\nزمانشاه مخلوع که در آوان سلطنت ثانی اعلیحضرت شاه شجاع الملک درانی بسن هشتاد\nسالگی غالبا در دارالسلطنه کابل بسر می برد در آن روز ها ئیکه اعلیحضرت شاه شجاع الملک\nقصد جهاد میفرمود در بالا حصار با شهزادگان نزول اجلال داشت\nدر صبح روز چهارشنبه ۲۳ ماه صفر سال ۱۲۵۸ ه ق که اعلیحضرت شاه شجاع الملک درانی\nاز دست چند نفر غنی الخصوص جعفر قزلباش مراد خانی بشهادت رسید چون خبر واقعه شهادت\nشهریار شهید به بالا حصار کابل انتشار یافت شهزاده شاهپور صورت واقعه را نخست بحضور\nعم بزرگوار خویش جناب شاه زمان و سپس باهالی حرم محترم بیان کرد.\nدر آن سانحه عظیم جناب زمانشاه معزول بشهزاده شاهپور گفت گریه و ناله را بذنها\nبگذارید و برما وشما ثمری ندارد. در این حالت حفظ ننگ و ناموس و خزائن سلطنت شرط\nزندگانی دودمان با عز وشان سلطنت است و باید باستحکام بروج و باره و ابواب قلعه\nبالاحصار حکم داد تا کشک چیان و مستحفظان بپاسداری اهالی حرم محترم نیک بپایداری\nو جان نثاری کنند. باوری حضرت سلطان حقیقی با استقامت و شجاعت و مردانگی نیک\nخواهان قدیمی و غلامان دائمی اهالی حرم و طفلان و صغار و کبار بدست خائنین روزگار\nگرفتار نگردند و اموال و اثاثه سلطنت از دست تصرف قاتلان و وحشت پیشه گان و شورشیان\nغدار و مکاران بد کردار محفوظ ماند اعلیحضرت زمانشاه مخلوع و شهزاده شاهپور\nو شاهزده حیدر در بالاحصار منتظر ورود شهزاده فتح جنگ بودند تا چه وقت از اردوگاه\nبا لشکر در بالا حصار میرسد. در نصف النهار اطلاع یافتند که شهزاده فتح جنگ از ده خداداد\nاز میان خیمه گاه بقصد بالا حصار بیرون شده آمد و چون غلام حیدرخان ولد محمود خان بیات\nهمراه و همراز او بود شهزاده را بنام كمك در قلعه محمود خان [متصل کلوب چمن حضوری]\nنزد پدر خود برد محمود خان بیات که با مردم یار کزائی رشته خویشی داشت قصد کرد\nکه شهزاده فتح جنگ را به محمد زمانخان بسپارد. چون این خبر بگوش زمانشاه مخلوع\nو مكفوف البصر و شهزادگان در بالا حصار کابل برسید. در بین شهزادگان و اهالی حرم\nمحترم غوغای دیگر برپاشد جناب زمانشاه گفت از این لیل و نهار در عالم بسیار آمده\nو آمدنی خواهد بود و از زمانهای زیاد رنج و تعب روزگار دیده ایم سلطنت بی شمشیر و شمشیر\nبدون قصد هلاك در دست گرفتن منظور دلاوران کار زار نیست، محمود خان بیات که\nدانسته است فتح جنگ پسر کلان شاه است ضروو بپایه سلطنت خواهد رسید برای اینکه\nمحمود خان و دیگر یار کزائی وقزلباشیه متفکر نباشند بهتر است شهزاده شاهپور\nبر مسند سلطنت بر نشیند تا چشم تظلم مردم غدار از انطرف شهزاده فتح جنگ بس بسته","chars":2225,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00665.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/665","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/665","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}