{"book":"adl0964","page":659,"text":"(٤٥٥)\n\nدیدن رضا شاه و ضعف وجود او که در آن سالها فکر سلطنت احساس\nنمی شد اطمینان کامل داشت اما درین ایامی که اعلیحضرت شاه شجاع الملک\nتازه براولپندی رسیده بود از ورود او بخود اندیشیده بچاره جستن آغاز کرد.\nرنجیت سنگ بحکام ماتحت و گماشتگان خود دستور داد توقف وتسکن هردو سلطان معزول\nافغان باوکیل و وزیر وارکان دولت و ثروت و ممرزین بهادر راولپندی خالی از خاطر نیست\nو بهیچ وجه مناسب دیده نمیشود ولی بهتر است از همین حالا هر یک چاره ای باید جست\nتا اعلیحضرت شاه شجاع الملک معزول را بهر حیلتی که میتوانند به مضمون های گوناگون\nاز اقامت نزد برادرش زمانشاه منصرف داشته و بجا گزین پند داورخان ترغیب نمایند\nو بدین مشورت ذرایعی فراهم آورده و در یکی از اوقاتی که مهاراجه رنجیت سنگ میخواست\nبرای مناسب وانمود کردن پند داورخان بحضور اعلیحضرت شاه شجاع الملک عارض شود\nمگر پیش از آنکه رنجیت سنگ و حکام تا بع او در این اقدام کامیاب گردند از\nخوش نصیبی اعلیحضرت معزول وسائر رجال معظم سلطنتی درانی مهاراجه رنجیت سنگ\nاز فرط سراسیمگی احوال خود دران شبوروز قبل از آنکه این نظریه را بابر ازنجا مد نظریه\nپیش آمدهای آن ایام ازین خدعه انصراف ورزیده بفکر دگر افتاد .\nو آن چنان بود درهمان روزهائی که مصمم اینچنین فکر بود جوده سنگ متصرف شهر\nوزیر آباد بمردو رنجیت سنگ بمنتظر و آنکه با از ورثه جوده سنگ جبراً پول بستاند و یا\nدر صورت ابا ورزیدن حکومت محل او را در حیطهٔ تصرف در آورد از لاهور با قشون سکهان\nبه نزدیکی وزیر آباد طرح اقامت ریخت .\nپسر جوده سنگ نمایندهٔ خود را نزد مهاراجه رنجیت سنگ فرستاد و با تعهد پرداخت\nمبلغ (٤٥) هزارو پیه نذرانهٔ سالانه حکومتش در امانت بماند .\nرنجیت سنگ به نیروی خود افزوده در پی آن شد تا ریاست محلی صاحب سنگ بهنگی\nحاکم گجرات را ( که اوییز از سال ۱۲۱۲ هـ ق بامر اعلیحضرت زمانشاه درانی در زمرهٔ حکام\nتحت اثر والی پنجاب قرار داده شده بود) از بین برده در ید تصرف خویش در آورد. متعاقباً بگلاب\nسنگ حاکم قلعه بهاو مکتوب فرستاد تا قلعه را واگذارد و همچنان بنام صاحب سنگ بهنگی\nمکتوب فرستا د تا قلعهٔ اسلام گره را برحسب ضرورت واگزارد.\nچنانچه گلاب سنگ از تصرف قلعهٔ بهاو دست کشید و صاحب سنگ از انجا منهزم\nشده به جلالپور برفت و پس از قبض کردن قلعه جلالپور فقیر عزیز الدین طبیب ( ملقب بـه\nامین قوانین اسلام) که در ذکر وقائع و گزارش ده سال سلطنت زمانشاه درانی از و نام برده ایم\n(۱) مذکور دران فرصت از گردش دنیای نا پاید ا ر از خدمات\n\n(۱) فقیر عزیز الدین اصل جای او لاهور است . مذکور علاوه بر طبابت شاعر شیوا بیان\nومرد صاحب فکر و قلم و سیاست مدار نیز بوده و همواره برکاب سلاطین و امراء بزرگ\nدرانی در خطهٔ پنجاب ولاهور بخدمات مرجوعه پیوسته و در فن طبابت بخدمت اعلیحضرت\nزمانشاه رسیده و در آن سالی که فرمان برقراری مهاراجه رنجیت سنگ از بالا حصار پشاور\nمذهب بقص خاتم همایون اعلیحضرت شهنشاه زمان بعنوان مذکور اصدار یافت متعاقبا فرمان\nدیگری راجع به برقراری فقیر عزیزالدین بعنوان امین قوانین اسلام آمر عمومی محا کم\nشرع انور اصدار یافت چنانچه موضوع برقراری او بدا لعهده در صفحات (۲۷۵-٢٧٦-٢٧٧\n- ۲۷۸ - ۲۷۹ در ةالزمان از پیش رقم شده است .","chars":2706,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00659.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/659","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/659","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}