{"book":"adl0964","page":632,"text":"( ٤٣٨ )\n\nو اعتمادی که اولیاء دولت افغانستان از نیروی خود در عالم سیاست ـ اقتصاد و تجارت داشتند\nذخائر پولی خود را در سائر ممالک لازم میدانستند و از جمله پول هائیکه با عتبار سند گمر اف\nشدۀ کتاب رو ابط وطن ما را با ممالک دیگر بمعرض اثبات میرساند سند خاندان اشراف الوزرآ\nشاه ولیخان است که پول های شخصی ایشان بمفهوم تجارت و یا امانت در خزینۀ بغداد\nو کلکته وغیره گذاشته بودند. مفهوم درج و تطویل این مضمون مراد از نفوذ و تفوق دورۀ\nامپرا طوری درانی است که سوای ممالک متصرفۀ خود در ممالک دیگر باعتبار ایشان\nخزائن و ذخائر متعدد تشکیل میدادند و آن ذخائر اگر از طرف حکومت بود معنی اعتبار\nمملکتی و پشتیبانی از ثروت ملی را حائز بود و اگر از اشخاص بود مفهوم امانت و تجارت را\nداشت. صورت ما جراء پول کلکته و بغداد شریف در دودمان اشرف الوزراء تا عصر\nضیاء الملۀ والدین ادامه داشت چنانچه کوائف از ملاحظۀ اسناد مندرج کتاب بر می آید\nولی این ذخائر پولی که محدود بخاندان اشرف الوزراء مرحوم است در عصر زمانشاه درانی\nصورت گرفته است ویقیناً که همدران روز بین افغانستان و بغداد وغیره روابط تجارتی و بانکی\nقائم بوده و قرار اطلاع بعد از سال ۱۲۵۹ ه ق ورثۀ وزیر مرحوم بخسارات سنگین مالی\nدر داخل خاک روبرو شدند و با وصفی که این داستانها تاحدی جگر خراش است ولی برای اثبات نفوذ\nو شهرت بین المللی دورۀ امپراطوری درانی واقتدار کار پردازان بزرگ دولت\nآن عصر ثبت اینگونه اسناد افتخار و عظمت تاریخی قوم را بار می آورد.\n\nاینکه نقل یکی از مکاتیبی که سردار ونواب حافظ عطا محمد خان «وفلزائی یا میرائی\nبن سردار شیرمحمدخان مختارالدوله بعنوان سردار ولی نعمت خان بخط خود نبشته و بمهر خود\nاعتبار داده از قندهار بکابل فرستاده است. واگر چه این مکتوب متضمن معاملات شخصی\nخاندان اشرف الوزراء بحساب میرود ولی چون خاندان های بزرگ که شرح حال ایشان\nدرموارد مختلف تاریخ کشور دخیل اند از عکس و نقل همچه مکاتیب که در بسی قسمت ها\nروشنی می افگند و در اثبات این موضوع وسائر موارد راهنمائی میکند قابل استفاده\nومطالعه قرار میدهیم.\nهو\n«عالیجاه اخوی ارجمندی امولی نعمت خان راسلم الله تعالی ـ بعدها آنکه عالیجاها در جواب»\n« خط مایان سخت نوشتند که وجه کلکته قطعاً از شما نمی باشد مگر ما اولاد پدربودیم»\n« عالیجاه خوب مهربانی کردید مایان از زبان قبله گاه(۱) شنیدیم که آنچه نقدوجنس که از »\n«مایان باشند همرا «حاجی میر احمد خان (۲) واولادحاجی میر احمد خان شریک است بنابر»\n« همان مایان همشیرۀ صلبی خود را بشما خویشی کردیم نصف وجه کلکته از شما میباشندونصف»\n«وجه کلکته از مایان میباشدـ ازوجه حصۀ خود را از برای شما نوشتیم که بابت وجه بغداد شریف»\n\n(۱) اشاره به سردار شیر محمد خان مختار الدوله اشرف الوزراء عصر سلطنت زمانشاه\nدرانی. (۲) حاجی میراحمدخان برادر مختارالدوله ودرپشاور بقتل رسید چنانچه ماجراء\nقتل هردو برادر باصادرات آن ایام زیر عنوان مختارالدوله درین کتاب درج است.","chars":2496,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00632.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/632","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/632","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}