{"book":"adl0964","page":629,"text":"٤٣٥\n\nعلامت پادشاه دوستی درانیان\nاز نظر الفاظ\n\nچون تمام اصطلاحات رسمی و خصوصی و وجوه تسمیات دوره امپراطوری درانی در اکثر صحائف درة الزمان تشریح و از نگاه مطالع گذشت قسمت دیگر را که مربوط به عنوان فوق و از موارد قابل تذکر است نیز لازم شد تا بفرض ثبت تاریخ در پیرایه فصل جداگانه توضیح و ترقیم نمائیم.\nبقرار اشهاد مآخذ معتبر و اسناد تاریخ کشور سرعنه های قوم سره بنی از روزگار پر افتخاری که عهده زعامت قبیله خود را بکف با کفایت ابدال بیک مفوض و هنگامی که زمام اختیار ریاست بآل زيرك وعلى الخصوص در آوانی که رشته اقتدار امارت باولاد سردار اسد الله خان پوپلزائی سپردند آنطایفه ستوده همت در فکر بهبود سعادت قوم و اعتلای وطن تصميم گرفتند که نخست بدودمان امارت قبیله ابدالی فرط احترام و صفوت بیجا دارند، در دوره تشکیل امپراطوری درانی بنا برداقدامات بسیار صاله خاندان امراء خویش که همگان از سلاله سردار اسد الله خان معروف به (سدو) بودند نهایت علاقمند شده و فکر فدویت و شیوه خلوصیت کما فی السابق و پیوسته با پر از انجامیدند چنانکه مراتب بکلی ثابت و تطویل این مطلب احتیاج بایضاحات دگر ندارد.\nبنوعی که رجال صاحب عزم و شمشیر قبیله سلطنتی افغان از دیره مان صفات برگزیده شاهدوستی و و طنخواهی خود را در اکثر امور نمایان کرده اندسوای آنکه از مال و جان و اولاد و بالاخر تضحیات در گذشته اند چون فرد وجود سلطان که سمبول عظمت و نشانه وحدت اجتماع و علامت ترقی قوم و باعث استحکام افراد و انضباط طبقات کشور است زعمای وطن شناس درانی به مصداق (يجتمع النحل على يعسوبها) باین مطلب بزرگ مطابق بهمه صفات قابل ستایش دیگر پی برده از حیث الفاظ و کلمات سزاوار انتهای ایر از محبت و فدویت این حقیقت را نهفته نگذاشته و آخرین مراتب اخلاص خود را که جزین علامتی مرزبان نیست بوضاحت ادا کرده اند.\nدر ازمنه ای که رجال ذی صلاحیت در بار سلاطین و شخصیت های با مقدار طبقاتی با عتبار توثیق نگارش مهرهای مسجع منفور میداشتند بدین ملحوظ که شهنشاه عصر خود را باید برعایت اشتراك خون و استخوان و یکجهتی قدر و احترام زیاد کرده باشند در اغلب اوقات خود ها را بکلمات ساباز - غلام - خادم نسبت میدادند و این فرط فدویت و شاهد و سنی اوشان بوده و آن کسانی که در دودمان جلیل سلطنت پرورش یافته و از سایر وابستگان وفداکاران و خدام دولت سابغدار تر و حق تقرب و تقدم بیشتر میداشتند بنا بمقام زاد و غلام خویش حصه میگرفتند. و اينك بطريق اثبات علائمی را که نگارنده بخاطر دارم برمزید اطلاع احباب ارقام می کنم:\nبر پشت توپ مشهور زمزمه] که در عصر احمد شاه درانی در لاهور ساخته شده است. از جمله (۱۱) بیت تاریخی این فرد بنام اشرف الوزرا، بار شاد خاطر خودش اضافه شده است.","chars":2289,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00629.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/629","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/629","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}