{"book":"adl0964","page":619,"text":"(٤٢٩)\nشهزاده ابوالقاسم و شهزاده سلطان احمد\nفرزند اول شهزاده همایون و اولین حفیه اعلیحضرت تیمورشاه شهزاده ابو القاسم و دوم شهزاده سلطان احمد است. شهزاده ابوالقاسم شش سال در عمر از اعلیحضرت زمانشاه کمتر است. شهزاده موصوف برادر زاده اول و همعصر دوران شباب اعلیحضرت زمانشاه و هفت سال از شهزاده شجاع الملك بزرگتر است.\nدوم شهزاده سلطان احمد است که ده سال از هم فرق دارند . شهزاده ابوالقاسم ازینکه در واقعات عسکری اشتراك نداشته و در معاملات نفاق سهیم نبوده معلوم است که یا در حال طفولیت فوت شده و یا از افکار خانه برانداز نفاق بین افراد دودمان جلیل سلطنت بر کنار بوده اما شهزاده سلطان احمد در وقتی که شهزاده همایون با اعلیحضرت زمانشاه در قندهار بمقابله برخاست این شهزاده دومی در جنگ قندهار و سفر بلوچستان و هرات و لهيه همراه وعلى الخصوص در جنگ اول بین شهزاده همایون و شهزاده قیصر در قندهار در فرصتی که شهزاده همایون بر فرق شهزاده قیصر شمشیر حواله کرد شهزاده سلطان احمد از فرق خون آلود شهزاده قیصر طفل هشت سال بگریه شده پدر خود را از قهری که داشت فرونشاند و دراثر آه و ناله شهزاده سلطان احمد برای التیام جراحت فرق سرو انگشتان شهزاده قیصر طبیب مقرر شد.\nمتاسفاً در ریگستان لهیه پیش از دستگیر شدن شهزاده همایون پدر خود از گلوله لشکریان سردار محمدخان بشهادت رسید و از اثر شهادت او باز ای ثبات به شهزاده همایون نگذاشت و بالاخر دستگیر و از دیده نابیناشد . و از جمله دو فرزند بزرگ شهزاده همایون که بزرگتر آن شهزاده ابوالقاسم است این قطعه در تاریخ میلاد او بیادگار مانده است :\nاز همایون بجهان چون خورشید طفلی از مشرق عزت بـه عـا\nسر زد از کتم عدم با دولت آنکه شاهی شود از وی احیا\nقدوة دوده شاهی و شرف زبده سلسله عز و بها\nآنکه چون او نشده در عالم جلوه گر در نظر هر بینا\nدوخت خیاط ازل برقد او ابرة شاهی عـالم زیبـا\nمیرساند به شة گردون قـدر نسبت خویشتن از لطف خدا\nشاه تیمور که در هر صفتی باشد از جملة عا لم یکتا\nدور نبودز شکوهی که در اوست چرخ قامت کند از بیم دو تا\nبیند امروز زلطف ازلی آنچه زاید ز حوادث فـردا\nبر سر هر که بود سایة او کی کند منت از ظل هما\nگر نمیدانست جهان دارائی از چه میدوخت ببالاش قبا\nسر نخبـزد ززمین تابناید هر که برخیزد بی دعواش زجا\nسال تاریخ ظهورش جـستم از خرد آنکه بود بی همتـا\nگفت با من ز عوا طف که بگو\n( گیتی آرا پسـر نیکو را )\n( ١١٩١ه ق )","chars":2043,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00619.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/619","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/619","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}