{"book":"adl0964","page":563,"text":"۳۸۷\n\nمیگردد و همچنان از مساعد بودن برای عبادات مسلمین دلیل روشن دیگر آن است که در سال ۱۲۱۸ هـ ق جناب سعادت پناه میر واعظ صاحب کابلی در یکی از روزهای جمعه که طبق مقررات دین سید المرسلین در مسجد پل خشنی بسلمانان کابل وعظ میفرمود در اثر استغاثه پدر یکی از پسران که از صورت ماجرا آن در صفحه (۲۱۳) اشارت کرده ایم ازین مسجد شریف بطور روشن نام برده میشود ولی بنای این مسجد که فی الحال در نفس شهر زیبای ما واقع است از افتخارات بسیار بزرگ سلاطین افغان محسوب میشود زیرا یکبار دیگر در عصر نزديك در اثر توجه اعلیحضرت ضیاالملة و الدین با الحاق خانه سردار عطامحمدخان بشکل دیگر ترمیم شد وفی الحال به یمن توجه خاص اعلیحضرت شهریار شریعت شعار المتوکل علی الله محمد ظاهرشاه در آوان حکومت والاحضرت سردار محمد داود صدراعظم بشكل بسیار بهتر توسعه یافته و گنبد و مینار بلند بالای بر فراز بام مسجد صعود کرده و بیش از پیش وضع عمارتی او در نظر طبقات دیندار افغانستان جلوه گر شده است.\n\nصورت دعوی ناظر عبدالکریم اسحق زائی و سردار فتح خان اشرف الوزرا\n(راجع بمصرف پول تعمیرات مساجد کابل)\nقراریکه مذکور شد از خدمات مهم تعمیراتی عصر زمانشاه یکی اتمام کار تعمیر مسجد جامع نور الاسلام و دیگری اختتام کار تعمیر مسجد باغ خوابگاه لب دریای کابل است که فی الحال بنامهای مسجد چوب فروشی و پل خشتی یاد میشوند.\nصورت دعوی اشخاص فوق چنان است که در ختم دورۀ سلطنت زمانشاه سردار عله خان وکیل الدوله در رهاس و راه و پندی برای انتظام آنحدود بسر می برد. عبدالکریم خان اسحق زائی ناظر خاصه او که از اشخاص طرف اعتماد بود بمعیت ملا احد خان میروعظ برای انجام تعمیر هر دو مسجد جامع عز تقرر داشته و هر دو تن کار تعمیر مساجد شریفه را در بدل شصت تومان روپیه پخته بسر رسانیدند.\nبعد از انقراض سلطنت زمانشاه وانی که محمودشاه بسریر جہانبانی تکیه زد سردار فتح خان بارکزائی بلقب اشرف الوزرا و ملا محمد سعیدخان بن ملا محمد اسمعیل خان بارکزائی بمنصب جلیلۀ قاضی القضاة (خان ملاخان) عز تقرر حاصل کردند. در اینوقت عبدالکریم خان ناظر خاصه وکیل الدوله (سردار علم خان فوفلزائی) مختار کار تعمیر مساجد جامع بلحاظیکه از هواخواهان سلطنت زمانشاه بود در غیاب وکیل الدوله از طرف سردار فتح خان اشرف الوزرا نسبت باقی دهی شصت تومان روپیه تحت فشار گرفته شد و چون قضیه ناظر عبدالکریم خان وملا احدخان میر وعظ لاینحل ماند به خان علوم مولوی محمد سعید خان عارض شدند. اعلیحضرت محمودشاه که دانست قول عارضان صدق است بعرض واستغاثۀ ایشان پرداخت فرمود که برای شخص ناظر عبدالکریم خان برائت نامه بدهد تا بعد ازین از فشار محصلان حکومت بر کنار باشند و چون از طرف محکمه شرعیه ومحكمه مالیات دیوان اعلی محصلان برایشان","chars":2314,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00563.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/563","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/563","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}