{"book":"adl0964","page":560,"text":"مسجد باغ خوابگاه لب دریا\n(مسجد پل خشتی)\nاز جوامع بزرگ و مشهور شهر کابل مسجد شریف پل خشتی است. این بنای عالیشان\nکه فعلاً در نفس شهر کابل واقع و آنوقت بنام مسجد باغ خوابگاه لب دریا یاد میشد\nاعلیحضرت تیمور شاه درانی در اواخر سلطنت خود امر فرمود که این بنای مقدسه را\nکه در گوشه باغ خوابگاه سلطانی واقع لب دریا اثر پیش علامتی دارد بر طبق نقشه استادان ماهر\nنیکو مرتب داشته وبصرف وجوه کثیر اعمار واکمال دارند. برای برآور دن این مقصد\nمقدس پول هنگفتی را از خزائن سلطنتی امرتادیه عنایت فرمود وهنوز تهداب بد رستی\nحفر نشده بود که در ولایت مشهد و نیشاپور صورت اختلال نمایان گردید و اعلیحضرت تیمورشاه\nدر قندهار نزول اجلال فرمود و آنجا سردار دلاور اسحق زائی ملقب به (مدد خان) را با فوج زیاد\nبد انصوب فرستاد. پس از سر کوبی اهالی ولایات آنجا جنگ کشمیر و بخارا در پیش آمد\nو برای اکمال تعمیر مسجد مهلت اقامت دست نداد. چون سنگ و خشت و چوب زیادی که بدین غرض\nذخیره شده بود در حال تعطیل کار مسجد وعزیمت اعلیحضرت تیمورشاه غازی بصوب قند هار\nوملتان و بخارا مردم جلایر وغیره ساکنان این طرف دریای کابل بـموقع عودت\nموکب اعلیحضرت مددوح سنگ و چوب و خشتی را که باین عزم تهیه داشتند برای صرف تعمیرات\nشخصی خودها بردند . حین ورود موکب شاهنشاهی کارپردازان سلطنت مجدد بآنان عمل\nخیر اقدام ورزیدند و از انکه سنگ های تهداب و چوب وخشت از دست باشندگان قریب مسجد\nتلف شده بود بعرض اشرف تیمور شاه درانی رسانیدند .اعلیحضرت تیمور شاه احدی را\nامر مزاحمت نفرمود و به مختار کار تعمیر مسجد حکم فرمود که ما به نیت خیر وجوه\nبمصرف رسانیده ایم و در حال اگر ذخائر سنگ و چوب\nدر معرض تلف قرار یافته باشد بهتر است مختار کا ر تعمیر مسجد مجدداً مصالح تعمیر را\nبصرف وجوه دیگر که نقد اعنایت میشود مهیا داشته دست بکار نماید واعدی از با شند گان\nجلایری را بز جر و زحمت رواندارد اما آنقدر متوجه باشد که بعد ازین بروفق احکام سلطانی در\nکار تعمیر مسجد صورت معطلی رخ ندهد ولی قبل از انکه کار تعمیر مسجد صورت جریان پذیرد\nاعلیحضرت تیمورشاه بصوب بلخ رهسپار شد وسپس بطرف کشمیر و پشاور عازم گردید و این\nمسجد در عهد سلطنت او بپایه تکمیل نرسید.\nاعلیحضرت زمانشاه غازی مسندنشین سلطنت تیمور شاه غازی از سال جلوس(١٢٠٧هـ ق)\nمکرر باین عمل خیر متوجه شدو در سالهای اول سلطنت خود بکار مسجد باغ لب دریا را که\nدر حال بنام پل خشتی مشهور است برای ادای عبادات مسلمین مرکز وگرد و نواح شهر کابل و\nآنوقت تقریباً خارج شهر پنداشته میشد اهتمام زیاد بکار برد وازاثر توجه شاهنشاهی بوساطت\nعبدالکریم خان اسحق زائی ناظر خاصه سردار علم خان وکیل الدوله و نگرانی ملا احمد خان\nميرو عظ در سال ١٢١٣ هـ مرتبه تکمیل برسید.\nدر سال ١٢١٧ هـ ق یکسال بعد از انقراض سلطنت زمانشاه درانی از وقایعی که ادعا ی\nنگارنده را بهتر ثابت میکند صورت دعوی ناظر عبدالکریم خان و سردار فتح خان وزیر است\nچنانچه عکس و نقل فرمان وزیر موصوف بعنوان خان ملاخان در ختم مطلب از نظر مطالع","chars":2546,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00560.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/560","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/560","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}