{"book":"adl0964","page":556,"text":"٣٨٤\n\nباغ شاهی وقصر دلکشا\n\nباغ شاهی وقصر دلکشا از سائر باغستان و قصور متعدده دارالسلطنه کابل بلحاظ توجه خاص شهنشاه زمان\nامتیاز بیشتر حاصل کرد. یعنی در سال ۱۲۰۸ هـ ق یکسال بعد از تاریخ جلوس زمانشاه بعنوان سردار\nرحمت الله خان [ثم معتمدالدوله و وزیر اعظم] فرمان صادر شد تا در جوار بالاحصار کابل باغ شاهی احداث\nنماید و بر حسب امر شهنشاه مبرور (زمانشاه) در خطه زیبای کابل قریب بالا حصار بنا گزاشت\nو چون جای با صفا و باغ فرح بخش در نظر انور شهنشاه جلوه کرد اعلیحضرت ممدوح پس\nاز احداث و اکمال حوض و خیابانهای حوالی باغ امر فرمود که در حوزه شامله باغ قصر عالیشانی\nبنام (دلکشا) بنا کند. قصر مذکور در سال ۱۲۱۳هـ ق مصادف بسال هفتم سلطنت شهر یار\nموصوف در اثر توجه سردار رحمت الله خان معتمدالدوله قوم سدوزائی قوطزائی شرف اختتام یافت.\nباغ شاهی در سال ۱۲۰۸ هـ ق بنا شد و قصر دلکشا در سال ۱۲۱۳ هـ ق یعنی از سال دوم\nالی سال هفتم سلطنت اعلیحضرت زمانشاه درانی آغاز واکمال گردید.\nمیرزا لعل محمد خان حکیم حضور (والد میرزا پیر محمد خان) که در شعر (عاجز) تخلص میکرد\nمذکور از بنای باغ شاهی وقصر (دلکشا) در هفده بیت قصیده تاریخی انشاد کرد . وطوریکه\nشاعر از ان دوبنای بزرگ با مهات اشعار رنگینی در دیوان خود ثبت کرده است برای\nاثبات تاریخ باغ شاهی وقصر (دلکشا) عین ابیات اورا از نظر مطالعه میگذرانیم تا جلال عصر\nزمانشاه را ازین اقوال مدلل و مستند در نظر داشته باشند :\n\nپادشاه دهر سلطان شاه زمان آنکه بودر گاهش اسکندر بود کمتر گدای\nآن سپهر جاه را خورشید تابان از شرف میکند کسب شرف از ساترش چتر همای\nآن جوانبخت زبون مرتبه کز اقتدار شد ز الطاف خدا ملک خدا را کد خدای\nامر فرمان شد بکابل بهر طرح گلشنی (با وفادار خان وزیر اعظم فرخنده رای)\nریخت طرح باغ وقصر آنچنان کز دیدنش میکند معمار فطرت گمره حیرت دست و پای\nطرفه باغ خرم و شاداب سر سبز و لطیف پر تعجب قصر وسیع روح بخش (دلکشای)\nهر رواقش در نظر ها راست چون محراب عشق هر خم طاقش چرا بروی بتان طاقت ربای\nمیرود تا آسمان بالا زمین و فضش کرنگه از دیده فواره می لغزد ز جای\nاز فضای او بود آب و هوای باغ خلد طبع را فرحت فزای و سینه را فرحت رزای\nهر که باشد آرزوی سیر جنت در دلش گو برا از خویش بیرون و درین چننت درای\nلطف دیگر کرد تا سلطان دین چون نو بهار ماند اندر دیده آ قصر چون خورشید پای\nسر بگردون سودن شاه آ نعمارت کز شرف بهر شوقش کرد چون مژگان بچشم مهر جای\nیارب این قصر و عمارت تا جهان باشد بود با وجود دولت سلطان عالم دیر پای\nبر لب حباب دایم قاه قاه خنده باد دشمنان را با دروژی گریه های های های\nاز بنای باغ و تا ریخ مقام قصر و باغ گفت در یک بیت عاجز چون دو مصرع جا بجای\nقطعه فردوس گلزار از میا ب نعیم\n۱۲۰۸ هـ ق\nاوج جنت قبله دنیا و قصر جانفزای\n۱۲۱۳هق","chars":2361,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00556.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/556","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/556","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}