{"book":"adl0964","page":544,"text":"(٣٧٦)\n\nاقامت در هر منزل بیشتر بخیمه وسایبان ضرورت احساس میکردند سایبانهای سلطانی علاوه بردیگر اشیاء ضروری سفری طرف توجه بوده دروقت بازها در اسفار اطراف مملکت بر پا میشد شهنشاه وورزا طوریکه در حال اقامت بقصور شاهنشاهی اجلاس میکردند در بیابان ها واسفار در عرض راه تحت سایبان بزرگ مجالس مشورت و داد رسی شرعی انعقاد میدادند رئیس عمله سایبان داران (سایبان باشی) نامیده میشد.\nسایبان باشی وزیر دستان اواز غلامان حبشی نژاد بودند و افسران ایشان دو تن (یار دل وشاهین) نام داشتند و باستناد رقعه خطی نواب مظفرخان سدوزائی بحقیقت پیوست در اوقات راه پیمائی سایبان های کوچکی بوده وما نند چتری یکنفر سایبان دار قوی جثه بپای پیاده بالای سرشاه درحالی که سوار اسپ می بود می افراشت و این عادت تا زمانی که موتر وجود نداشت در بار سلاطین افغانستان الی مروز چهل سال قبل دوام داشت .\nدر عصر سلاطین محمدزائی بنام چتری بر دار معروف شد و آخرین کسی که این وظیفه را اختتام بخشید خلیفه غلام نقشبند ساکن چهار دهی بود.\n\nرکابدار\n\nدر تشکیل ریاست طباخی عصر سلاطین درانی که تحت نظارت طباخ خانه (ناظر کارخانه) اداره میشد حاواپز وشیرینی پزرا بنام رکابدار یادمیکردند چنانچه رکابدار معروف عصر اعليحضرت زمانشاه درانی استد عباس کشمیری بودودرزمره بسیار نفر از اهل کسبه کشمیر که برای کار خیاطی طباخی شیرینی پزی آورده شده بودند یکی همین شخص بود.\n\nمراسم تاج گذاری و دستار بندی\n\nو\n\nآراستن چپن و کمربند و شمشیر مرصع\n\nچنانچه در ضمن تاج پوشی زمانشاه وتذکار جشن سلطانی در صدر کتاب بشرح رفت، امرا وشخصیتهای بزرگ رسمی آنعصر نیز وقتی که برتب رسمی وسیادت قوم خطاب میشدند در روز مقرر بمناسبت دستاربندی و لباس پوشی او که مراد از چپن وکمربند و شمشیر بود محفل بزرگی برپامیکردند. نخست دستاریرا که بنام نیابت و امارت و وزارت و سرداری وخانی وغیره اگر می بود بشخص مخاطب بر سر می بستند و سپس چپن در بر او میگرداند وکمربند بالای چپن می بستند وشمشیر وحمائل می آویختند یعنی خطاب سرداری خانی- ملکی- اربابی وغیره که علی قدر مراتبهم از طرف رجال رسمی ومعززین قومی بعمل می آمد و بنام رتبه هرچه بود برفرق شخص دستار می بستند و آنرا عطا ی رتبه دستار وزارت و یا سرداری و یا خانی یادمیکردند بعد از بستن دستار چپن ابره ومخمل زردوز در بر میکردند و در کمر شخص بالای چپن کمربند جواهر نشان می بستند و شمشیر مرصع بالادآجین می آویختند وچون لباس مذهبی بود برای خان علوم و قاضی القضاة و قاضی نیز در وقت تقرر این خلعت داده میشد و یکی از علائم مغلوب شدن","chars":2162,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00544.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/544","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/544","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}