{"book":"adl0964","page":53,"text":"(٤)\n\nو اندازه فهم وفراست وحسن عاطفت ورعیت نوازی وعدالت شعاری و خدام نوازی اورا\nمیتوان از همین مآخذ در یافت کرد.\nتفصیل ماخذ مستند و اسناد دست داشت ما چنان است قراری که مؤرخان اشارت می کنند\nو دو قطعه از اسناد دست داشت باثبات میر ساند از قضایای دربار زمانشاه غازی که\nدر اثر وساطت مادر زمانشاه صورت اتمام پذیرفته است یکی تفرد میر محمد علی خان\nموسوی منشی باشی (سرمتشی حضور) عصر سلطنت زمانشاه است.\nمیر محمد علی خان موسوی که شرح حال خودش و پدرش و برادرانش زیر عنوان\nمنشی باشی در تشکیل دیوان رسائل درین کتاب و مفصلتر در کتاب جهانگشای درانی\nتشریح شده است مذکور در زمان سلطنت اعلیحضرت تیمورشاه پس از فوت پدرش\nمیرزا هادی خان عشرت به لقب کفایت خانی و منصب منشی باشی (سرمتشی حضور)\nافتخار حاصل کرد والى سال ۱۲۰۹ هـ ق سال سوم سلطنت اعلیحضرت زمانشاه بردوام بود\nچون شخص لائق و سابق دار بود بغرور لیاقت و سابقه داری فریب خورده بنای\nهمسری به وزراء کبار نهاد . از جسارت و پیش زبانی و گستاخی خود که\nبا وفادار خان معتمدالدوله بها در ابراز کرده نظر به نفوذ وغرور وزیر\nوفادار خان که از وی مکدر شده بود بنا به اقتدارش کاسته و باز در\nسال ۱۲۱۱ هـ ق بشفاعت مادر اعلیحضرت زمانشاه غازی بلم اعتبار اول بـار ارتقا\nیافت و به [خانه زاد خان] مخاطب گردید (۱) :\nدر نگارش دو سطر فوق از اثر دو تاریخ نویس معاصر سلطان محمد خان خالص\nو میرزا فیض محمد هزاره محمد خواجه لغزشی موجود است و هیچه فرو گزاشت های\nتاریخی اگر بچنین تحقیقات و اسناد معتبر خطی بر نخورد تاسف بار می آورد\nزیرا شفاعت والدة اعلیحضرت زمانشاه در باره میر محمد علی خان موسوی\nحقیقت دارد اما شخصی که وساطت کرد وموضوع استشفاع باو رویت داده شده است\nاز هر دو کتاب مذکور بکلی حذف گردیده است با آنهم درین فصل چون مقام ومرتبة\nصلاحیت و تدبیر يك ملكه عفیفه درانی افغانستان در نظر است مکتوب های سفارشنامه\nوالدة اعلیحضرت زمانشاه را که باسم جدبزرگوارم سردار علم خان وکیل الدوله همیندرین\nموضوع نگاشته و خوشبختانه یاد گار مانده است در پایان سطور ارقام می کنیم :-\n\n(۱) ص (۵۲) سراج التواريخ .\nنوت: میر محمد علی خان موسوی اگر چه پس از سال ۱۲۱۱ هـ ق بلقب خانه\nزادخان ملقب شد و چون بلقب کفایت خان از بسیار زمان رسمیت داشت بهمان نام اول\nمشهور است و در مآخذ به کلمة خانه زاد خان آنقدر شهرت نگرفته است.","chars":2001,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00053.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/53","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/53","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}