{"book":"adl0964","page":522,"text":"یزك ويزك دار\nدر لفظ ترکی بمعنی محافظان مقدمة لشکر شاه و آن نیز معنی و مفهوم قراول و هراول را\nدارد و آن جمعی از سواران میبود که از لشکر اعزامی پیشتر حرکت میکردند تا از ورود\nو پیش آمدقواء دشمن آگاه باشند و اگر کدام خطری احساس شود بلشکرگاه اطلاع دهند.\nمردم هند بجای (یزك و قراول وهراول) کلمة (تلاده) استعمال میکردند اگرچه\nدر قطعات قشون شاهنشاهی درانی مردم هند نیز شامل بودند ولی اصطلاحات هندی در\nعناوین قطعات لشکر آنقدر معمول نبود و بیشتر اصطلاحات حربی از الفاظ ترکی ترکیب\nیافته بود.\nقراول\nپیشرو لشکر\nلفظ قراول که در زبان فارسی معنی (پیشرو لشکر) میدهد در ذکر اردو کشی های\nعصر سلاطین درانی زیاد ملاحظه میشود و جمع آنرا قراولان یاد میکردند و در هر سفر برری\nقطعة لشکر مسلح و منظمی که تحت اثر یکنفر ژنرال معروف فرستاده میشد اوصفت قراولی\nو عنوان پیش قراول میداشت و این رتبه امر دائمی و مخصوص یکنفر نبود در هر منزل برحسب\nضرورت یکی از صاحبمنصبان کارآزموده را با تعداد غیر محدود عسکر بهر اندازه ای که لازم\nمیشد در جلو دیگر قطعات اعزامی قشون شاهنشاهی بطرف مرکز مطلوب در حرکت\nمی آوردند وحتی سوارانیکه پیشتر از قطعة قراول فرستاده میشد و برای تردید قوا، دشمن\nدر بنا در اخذ موقع میکردند آنها بنام پیش تازان یاد میشدند وصفت کشاف حرب را نیز\nمیداشتند و تعداد ایشان از زبده ترین سواران جنگجو وسابقه دارترین عساکر شاهنشاهی انتخاب\nمیگردیدند.\nهراول- در زبان ترکی نیز همان معنی پیشرو لشکر را میدهد واین کلمات هريك در\nمحل خود نسبت داشت و در لفظ عرب بجای قراول وهراول مقدمة الجیش استعمال کند.\nقورچی باشی\nعنوان فوق اصلاً زبان ترکی و برای سلاح داران استعمال میشد واخیراً بنام اسلحه دار\nباشی تبدیل یافت و معنی رئیس سلاح خانه را نیز میدهد.\nقورچی باشی و یا اسلحه دار هر دو معنی ومفهوم مشترك دارند.\nدر عصر سلاطین درانی از شگونه اسماء و اصطلاحات زیاد و به تغییر لفظ معمول نبود\nو اسلحه خانه را بنام قورخانه و سلاح خانه یاد میکردند.","chars":1697,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00522.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/522","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/522","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}