{"book":"adl0964","page":495,"text":"(٣٤٣)\nدو نزد مردم باقی ماند. در عصر سلطنت اعلیحضرت محمود شاه وقتی که سردار فتح خان بارکزائی\nوزیر او در ولایت بنون برفت بنام بقایای مالیات چند ساله يك لك روپیه بالای اهالی\nحواله کرد . بعد از هزیمت وی پردل خان بارکزائی از طرف سلطنت اعلیحضرت محمودشاه\nدرانی بدانصوب بحيث حاکم و مستاجر مالیات مامور شد و بر حسب مقررات گذشته رفتار\nمیکرد (ص ٥٢٠ حیات افغانی)\n\nصادرات افغانستان\nدر\nعصر سلطنت زمانشاه درانی\n\nسرجان مالكم در مکتوبات خویش بعنوان هانری دنداس رئیس سازمان نظارت کمپنی\nهند شرقی راجع باشیاء صادراتی افغانستان در زمان سلطنت اعلیحضرت زمانشاه غازی\nاین مختصر معلومات داده است : ایران هر ساله از قلمرو اعلیحضرت زمانشاه درا نی نیل ـ\nشال کشمیری چیت ضخیم مدواو ریو وارد میکند که قیمت آنها در سال بحدود مبلغ معتنا به\nچهار ملیون روپیه میشود . در مقابل پارچه های اروپائی ساتن ـ مخمل ـ ابریشم ـ\nگلاباتون ـ الماس ـ یاقوت زمرد ومروارید و پارچه های زرین اصفهانی ـ گلاباتون.\nپارچه های خشن بارنگ های مختلف ـ زعفران ـ کالای خرازی ـ ابریشم یزدو کاشان\nو محصولاتی از ابریشم کرمانی صادر میکند که قیمت آن بالغ بر (٣٠) ملیون روپیه میگردد\nبا تفاوت در بدل پول نقد ارسال میشود .\nآنچه از بخارا و نواحی اوزبک نشین [صفحات شمال مملکت افغانستان] وارد ایران\nمیشود محدود است و بیشتر منحصر به پوست قره قلی سیاهـ نخ وخاکه طلا است که قیمت\nآنها در سال از پانصد هزار تجاوز نمیکند و در مقابل انواع پارچه های زرین و گلابا تون\nـ پوست بره مختلف ـ پارچه های خشن برنگ های مختلف ـ مروارید ـ ابریشم ـ مرجان\nو انواع شیشه فرستاده میشود و گوید : رخت های مورد احتیاج ایران بیشتر از کشور هند\nمی آمد و ایران میتواند تقریباً تمام موادی که از سائر بلاد وارد میکند مثل رخت های\nاوروپائی که از راه ترکیه و روسیه وارد میشود با شال کشمیری ونیل که از کابل میرسد دریافت نماید\nاز محصول نیل قسمت های شمالی هندستان که از راه کابل و قندهار وارد میشود بیشتر مشتری\nدارد و امید آینده این ماده يك منبع بزرگ تجارتی بشمار میرود . بقرار حساب های دقیقی\nکه بصحت آن اطمینان دارم قیمت نیلی که از کابل بایران وارد میشود سه ملیون و سی صد روپیه\nاست که دولت آن مجدداً به ترکیه صادر میشود (١) .\nو تمام مصوف نیل قلمرو زمانشاه درانی وشاه ایران و نواحی ترك كه با ایران هم سرحد است\nمحصولات پنجاب و سواحل سند است و با وجود مخارج گزافی که بواسطهٔ حمل از راه خشکه\nبر آن افزوده میشود بازار در مقابل ملاحظه ای بفروش میرسد (٢).\n\n(١) ص ٣٣-٣٦ نامه های سیاسی سفیر بریتانیا ـ ترجمهٔ احمد توکلی\n(٢) سطر (٣٠ص ٤٠) نامه های سیاسی سفیر بریتانیا \" \" \"","chars":2247,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00495.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/495","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/495","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}