{"book":"adl0964","page":484,"text":"(٣٢٤)\nقندهار بهر کا بی اعلیحضرت شهنشاه زمان بسرکوبی سکهان لاهور و پنجاب شتا فت (٢)\nپس از سرزنش سکهان متمرد و استرداد ولایت لاهور از چنگ غاصبان درهنگام مراجعت\nموکب همایون شهنشاه درانی از خطهٔ پنجاب چون حکام در نقاط معلوم فرستا ده شد ند\nو نواحی پنجاب و غیره از وجود خائنان و گردن کشان بکلی تخلیه شد اعلیحضرت زمانشاه سردار\nعبدالله خان الکوزائی را کما فی السابق بنائب الحکومتی کشمیر اعزام فرمود و برای اعزاز\nاو و دستگیری از قوم الکوزائی (که بر اساس قبیله ای پسر عم زمانشاه بود ) لقب مخلص الدوله\nبرای سردار موصوف عنایت کرد . در اواخر سال ١٢١٣ هـ ق پس از انتشار هنگامه ای\nکه در اشرف البلاد قندهار در اثنا ی توقف زمانشاه هیجانجا بلند شد سردار عبدالله خان\nبلحاظی که تزلزل در ارکان سلطنت زمانشاه احساس کرد بخیال خام بنای خود سری\nگذاشت . پس از وصول این اطلاع اعلیحضرت زمانشاه او را بکابل خو ا سته حکم حبس\nداد و بجای او سردار امیر خان قللراقاسی برادر سردار علم خان وکیل الدوله را بصفت نا ئب\nالحکومه و حاکم مالیات کشمیر اعزام فرمود و دورهٔ نیابت سردار امیر خان بیش از دو سال\nرا در برنگرفت . یعنی در عصر زمانشاه تنها همین دو نفر در تاریخ آنعصر بنام نائب الحکومه\nیا صوبه دار شناخته شدند اما از روی دوام و قدامت در کار سردار عبدالله خان از عموم حکام\nافغانی کشمیر سبقت جست زیرا پیمانهٔ مالیات آنخطه وطرز در بار دا ری و حکومت اوبنظم\nاو شایان دقت است (١) . و از آنجاست که رحمت داوی شاعر معاصر زمانشاه جلال و ترقی عصر\nاو را برشتهٔ نظم درآورده ومطالب ذیل از قول او در منصهٔ اشاعت میرسد : مخلص ا لدو له\nپرورش یافتهٔ عصر تیمور شاه وز ما نشاه درانی است . مو صوف بقول رحمت داوی\nشخص جواد و با عاطفه و صاحب فهم و درایت بود و در ترقی و تعمیم زبان پښتو وادب و فر هنگ\nبرحسب ارشادات سلطان درانی ذهن سرشاری داشت . رحمت داوی پروردهٔ خوان نعمت عصر\nزمانشاه وعزت یافتهٔ در بار ادب پرور مخلص الدوله نائب الحکومهٔ کشمیر است و از حسن عدا لت\nشهنشاه زمان و کر دار شایسته و وضع دربار داری سلطان و نائب الحکومه بحقیقت سپاسگزاری\nمینماید و از شخصیت های بزرگ عصر خویش با احترام نام می برد .\n\n(١) عبدالله خان مخلص الدوله در عهد سلطنت زمانشاه دو نفر دیگر بنام عبدالله معاصر دارد\nـ يك تن عبد الله خان نور زائی نائب شهزاده سلطان منصور بن اعليحضرت ز ما نشاه\n(در ایالت قندهار) دوم عبدالله خان قللراقاسی ملقب به جان نثار خان والی کا بل .\nنوت : بعض مؤرخان تقرر عبدالله خان مخلص الدوله را در اواخر سال ١٢١١ پس از فتح\nلاهور از دست مهابت سنگ وغیره سکهان آنجا مینویسند این اثر مستند برحمت دا و ی که در\nسال ١٢١٠ هـ ق کتاب خود را بنام او انجام داده است ثابت میشود که در اوائل سلطنت زمانشاه\nبدانعهده امتیاز حاصل کرده است ولی لقب مخلص الدوله را باستناد مهر موصوف دريك پارچه\nخط او که نزد نگارنده موجود است سنداش خوانده نمیشود ولی ازینکه د ر سال ١٢١٤ هـ ق\nنبشته است معلوم میشود که این لقب را پس از سال ١٢١ حاصل کرده است و رحمت داوی هم\nاز لقب او به کلمهٔ مخلص الدوله هیچ حرف نمیزند .","chars":2619,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00484.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/484","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/484","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}