{"book":"adl0964","page":473,"text":"٣٢٥\n\nاز کابل بصوب ایالت پنجاب همراه عازم شد\nحاکم بهاولپور: بهاولپور از شهرهای مناطق مشهور عصر امپراطوری درانی است چنانچه مفصل\nقضایا در صفحات کتاب تیمورشاه درانی اثر نگارنده قبلاً باشراح یافته است اما شخصی که از\nاواسط سلطنت اعلیحضرت تیمورشاه بحیث حاکم بهاولپور تقرر داشت بهاول خان بود واکثر\nعلاقه‌های ملتان را در تصرف خویش آورده و با اقتدار حکومت میکرد. مذکور تا زمان\nسلطنت زمانشاه از طرف سلطان درانی بعهدهٔ حکومت آنجا برقرار و مالیات وخراج مقرره\nمیفرستاد و بنام شهنشاه درانی مسکوک مروج میکرد. در عصر زمانشاه بعد از بهاول خان عباس خان\nحاکم بهاول پور مقرر گردید و او شرایط رسمی حکومت درانی را بجامیداشت و تا زمان\nسلطنت محمود شاه و شاه شجاع الملک بدانعهده دوام میداد.\nحکومت طبس\nاز بلاد مشهور امپراطوری درانی در خاک خراسان یکی شهر طبس است والی شهر و مضافات طبس\nدر عصر سلطنت تیمور شاه در انی واعـلـیحضرت زمانشاه غازی میر حسن\nخان نام داشت و مذکور بنام میر حسن خان طبسی در قطار حکام عصر درانی مشهور است و آن\nیکی از خراج دهان و مطیع فرمان سلطان این مملکت بود و در حفاظت خاك خود و جنگ\nمتجاوزان ایرانی مردانه قیام می ورزید و نگارنده نگارش خود را در هر مورد بماخذ متعارف\nواسناد ثقه آرایش میدهم درین قسمت قول یکنفر مورخ ایرانی را که با نگارش آنروز\nهمعصر و تقریباً بیطرفانه قلم فرسائی کرده است می پردازم.\nآقا محمد رضا در ذیل کتاب گیتی کشا در ذکر احوال سلطنت علی خان زند در ضمن تجاوزات\nآقا محمد قاجار می نویسد (۱) در یکی از اوقاتی که آقا محمد شاه قاجار خیال تجاوز باینطرف\nخاک مشهد داشت گوید اول همان شب بنا بر قوا عدو لوازم لشکر کشی حرکت را بر سکون ترجیح\nداده روانه تبریز و از آنجا هنگام طلوع صبح عازم (ابرقوه) شده يك شب درا ين توقف\nو مقارن طلوع آفتاب از راه یزد با سواران خراسان يك تعداد از مردم اهالی وابستگان\nخویش بسوی طبس رو آورد و حین ورود بمنزل چهارده از توابع حکومت طبس با میرحسن خان\nوالی طبس (حاکم افغانی آنجا) مواجه شد و بطور مهمان اورا در شهر طبس برده چند شب\nنگاه داشت و میرحسن خان طبسی با آنکه شاه قاجار بطور مهمان در منزل او آمده بود باو گفت: از هيبت\nوسطوت اعلیحضرت تیمورشاه درانی که دودارالسلطنه‌های اجزاء مملکت افغانستان با انتهای\nقدرت رسیده و نافذ الفرمان است بیشتر توقف شما را نمی توانم در طبس بپذیرم زیرا اعلیحضرت\nتیمورشاه درانی در حفاظت بلاد موروثی خویش با هر نوع نزاع و جدال راغب است و هرگز نمی\nگزارد ملک و متصرفات او در دست کدام متصرف دیگر باشد چنانچه در دفعه گذشته که\n\n(۱) برای تحقیق مطلب رجوع شود بصفحه (۳۸۱) تاریخ گیتی کشا اثر میرزا محمد صادق\nنامی ایرانی وقایع نگار حضور کریم خان زند این محمد صادق سوای محمد صادق مروزی نویسندهٔ\nتاریخ جهان آراست و هر دو همعصر بوده‌اند.","chars":2377,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00473.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/473","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/473","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}