{"book":"adl0964","page":467,"text":"(۳۲۱)\n\nدرانی را بحکومت آنجا مقرر کرد و در اثر خصومت های شخصی دادو خان بلوچ که از\nرقبای او بود از اثر حسادت غلزائی و درانی رشک برده ناگاه بروی حمله کرد و سردار\nموسی خان درانی را مجروح ساخت .\nاعلیحضرت احمد شاه غازی وقتی ازین جسارت او آگاه شد از فرط غضب خانه ان\nاو را مقتول و مستاصل ساخت و موسی خان درانی را واپس بعهدة حکومت دیره اسمعیل خان\nبر قرار فرمود .\nبعد از وی عبدالرحیم خان و سپس دریازی مل هندو [ که از منشی های حضور سرداران\nدرانی قندهار بود ] بالنوبت بر حسب امر اعلیحضرت احمد شاه و اعلیحضرت تیمور شاه\nبآنجا حکومت کردند.\nدر عهد سلطنت اعلیحضرت زمانشاه (۱۲۰۷-۱۲۱۶ هـ ق ) زمام حکومت آنجا بشخص\nعبدالرحیم خان قوم هوتك مفوض شد و بقول صاحب تاریخ حسین شاهی و افاغنه این\nشخص خسر زمانشاه و دختر او در حسن و جمال لاثانی و بی نظیر بود ازین سبب اعلیحضرت زمانشاه او را\nبسیار دوست میداشت و در قوام عزت و اقتدار خسر خویش نيك متوجه بود. چون شخص\nعبدالرحیم خان هو تکی اصلا رعیت آزار و صاحب غضب بود بنا بر آن از با شندگان\nدیره اسمعیل خان با او بدخواه و معاند وحتی قصد قتل او را داشتند و از باعث حس بدبینی رعایا\nبر حسب خواهش خویش بالای اهالی بطور شایسته حکومت نمی توانست و بلحاظیکه خسر اعلیحضرت\nزمانشاه بود اتباع او نمی توانستند تمردورزند و از همان قدر ولایت سال چهار لك ربيه\nمالیات بدشوار حاصل میکرد . صاحب سراج التوا ریخ مقدار مالیات او را سال دو لك\nربيه مینویسد اما قول هر دو مؤرخ اول نظر بهمعصری ایشان صحت دارد .\nعبدالرحیم خان هوتك بلحاظیکه خسر زمانشاه بود حکومتش تا سال انقراض سلطنت\nاول اعلیحضرت شاه شجاع الملك دوام کرد .\nحاکم کاله باغ : بقول دبتی حیات خان : اعلیحضرت احمد شاه درانی در اوائل کاله\nباغ را بعوض شصت تومان تبریزی که مساوی بر یکهزار روپیه مسكوك درا نی میشد\nبه معاذوخان سردار قوم ساغری خټک اعطا فر مود. و همدران اوقات برای گذاره شباروزی\nملکان آنجا بر وفق فرمان شاهنشاهی درانی چیزی دیگری تخصیص داده نمی شد .\nمگر معاذوخان (معاذالله خان ) ساغری از رهگذر دوستی وانتظام صحیح از جمله شصت\nتومان بیست تومان آنرا که مساوی بر چهارصد روپیه مسکوک درانی میشد به ملك محمد عظیم\nمیداد (۱) تاسال ١٢٠٤ هـ ق (مصادف بسال نزدهم سلطنت اعلیحضرت تیمور شاه )\nکه ٤٣ سال منقضی شد اعلیحضرت تیمور شاه از سببی كه ملك محمد عظیم در جنگ تاریخی\nملتان شش نفر سکهان را کشته و سرهای کشتگان را بحضور اعلیحضرت ممدوح فرستاده بود\n\n(۱) دبتی محمد حیات خان درین سطر شاید نظر بخصو صیتی از شخص معا ذو خا ن\nمدافعه میکند و اصلا چهار صد روپیه از عوائد آنجا طور معاش و یا بگیراز قدیم حسب الامر اعلیحضرت احمد\nشاه درانی برای ملك محمد عظیم يك تن از زعماء آنجا تخصیص داده شده بود. زیرا معاذ و خان حوصله\nاین جوانمردی را نداشت که سال چهارصد روپیه بر دیگر بذل کند .","chars":2407,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00467.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/467","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/467","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}