{"book":"adl0964","page":447,"text":"(۳۰۸)\n\nنسقچی باشی\nقوماندان پولیس یعنی آمر قواه امنیه در عصر سلاطین درانی نسقچی باشی عنوان داشت زیر دستان او بنام نسقچی یاد میشدند. در عصر زمانشاه یحیی خان بارکزائی این عنوان را داشت. در عصر سلطنت اعلیحضرت محمود شاه پایندخان حائز این رتبه بود. در وقت اعلیحضرت شاه شجاع الملک اعظم خان فوفلزائی بن اسلام خان بن محراب خان این مرتبه را داشت. بعد ازان مجید خان رتبه نسقچی باشی حاصل کرد.\n\nمیر شب\nدر وقت اعلیحضرت احمد شاه درانی میر شبگیر لقب داشت و در وقت اعلیحضرت تیمور شاه و زمانشاه بنام میر شب یاد میشد معنی اصطلاحی آن کوتوال که بوقت شب در کوچه و بازار شهر را پاسبانی و مراقبت میکرد این وظیفه سوای اشخاص مؤظف روز بود یعنی بنام حاکم شب تبدیل وظیفه میکردند و هر مسئولیتی که در هنگام شب بوقوع میرسید میرشب جواب میگفت. و مسلم است که میرشب برای حراست شهر خصوصاً هنگام شب بسیار نفر زیر دست خود داشت.\n\nتفنگچی آقاسی\nعنوان فوق رئیس تفنگدار و مجازاً رئیس تفنگداران معنی دارد. در لشکر خاصه زمانشاه (گارد شاهی) قطعه تشریفاتی بنام تفنگچیان خاصه شمولیت داشتند و اگر چه تمام افراد سپاه از داشتن توپ و زنبورک و شهنگ و جزایر و تفنگ و حربه و شمشیر و کارد و خنجر عاری نبودند اما این تعداد مخصوص بود که در جلو سواری شاهنشاه بالباسهای زرا بفت و قده اقهای تفنگهای ایشان کاملا مصدف و بندهای تفنگ آبریشم کاری و تیغ های مغربی دسته های نفیس مرصع انصر که رو از سائر قطعات لشکر انتظام بیشتر و بهتر میداشتند و از حیث وضع و لباس بعد از جمیعت فللر اقاسیان امتیاز آنان زیاد تر بود صاحب منصب جمیت تفنگداران خاصه تفنگچی آقاسی لقب میداشت و آن تعداد نفر بباعث انتظام لباس و مقتضیات فن عسکری و داشتن آلات خاصه حرب معمول آنروز مورد توجه اولیاء دولت می بودند.\n\nدسته های عساکر ملی عشائر فارسی\nدر دسته های عساکر رسمی و ملی عصر شهر یاران درانی از مردم افشار، جوانشیر، قزلباش تعداد زیاد شمولیت داشتند و این دسته عساکری که تحت عنوان جدا گانه معرفی میشوند همان دسته نفری اند که از میان سائر افراد بطور امتیازی چیده شده و در قسمتهای عساکر کشکچی و تفنگچی و یکه تاز و غیره اشتغال داشتند و دسته هائی که در زمان سلطنت اعلیحضرت تیمور شاه با اسماء اقوام و تعداد معرفی شده و تا زمان سلطنت زمانشاه غازی دوام کرده اند اغلب بطور ذیل اند و بالآخر در اثر صوابدید افسران دسته های عساکر مذکور تغییراتی بعمل آمده است و این است متن یاد داشت شخص ایشیک اقاسی باشی که همدران مورد نامنویس کرده است:","chars":2127,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00447.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/447","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/447","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}