{"book":"adl0964","page":443,"text":"(٣٠٦)\n\nبیگيارق\n\nدر عصر شهر یاران درانی در جملۀ بسیار الفاظ معمول زبان ترکی این کلمه نیز از\nبسیار زمان در عساکر مقیم مشهد و هرات و در دودمان و اصطلاح بود . و در زبان ترکی\nتعداد غلامانی را که زیر اثريك نفر امیر اداره میشدند دستۀ غلامان را بنام بیگيارق\nیاد میکردند و آمر آنرا قللر آقاسی و ییکباش میگفتند و هر قللر آقاسی (سردار غلامان)\nبقدر نفوذ شخصی خود یك بیگیارق نفر میداشت سردار علیم خان وکیل الدوله در یاداشت\nهای خود می نویسد وقتی دسته‌های قشون خزاسانی مقیم ایالت دار السلطنة هرات را\nبه دارالسلطنه کابل خواسته آوردیم دسته‌هائی که وثائق تعهد نامۀ ایالتی وقدامت\nلشکری نیکو بدست داشته گرفته آمده بودند و فی الجمله از مردم با اعتبار و نیکو\nاطوار بودند در سلك غلامان حصار شاهی پذیرفته آمدند و فی الحال هفت یگیارق نفر\nدر دارالسلطنه بخدمات فائزه سر افراز شده اند و باقی نفری مذکور که شایستگی\nخدمات خاصه نداشته بزیر دستی ییگباش ها و منگباشی های شان در قلاع\nو قصبات او دوگاه در خدمت خیامخانه و طویله و بارگیر و احمال و اثقال و زنبورك\nدخانه مشغول شدند و آنها که پیش ازین دو تقسیم ایلات خودها تحت هفت ییکباش و هفت\nبیگيارق در زمان خود شان طریق خدمت می پوییدند فی الحال بصوا بدید ما و سرداران\nتنها بزیر دستی قللر اقاسی امیرخان برادر ما و خواجه محمد خان تعلق گرفتند تیول و سیور\nغال آنها از آمدنی ایالت هرات و کابل تعین داشته شد .\nعبارت فوق عیناً متن یکی از اسناد خطی است .\n\nکشیکچی باشی – سر كشك\n\nدر دورۀ سلطنت درانیان عملۀ محافظ بارگاه شاهنشاهی بنام کشیکچیان و آمر آنها\nبلفظ کشیکچی باشی و سر کشك نیز یاد میشد و این نامها علاوه بر الفاظ یساول خاصه\nو قاپوچی باشی و قلعه بیگی (امیر قلعه) بشمار میرفته در عصر زمانشاه درانی سركشك\nخان شیرین خان جوانشیر و کشیکچی باشی جعفر خان جوانشیر و هر دو از مردم قزلباش\nساکن چنداول بودند و هر دو تن در قندهار پس از اثبات نظریات باطل ایشان که\nخیال سوء قصد علیه زمانشاه و وزیر اعظم داشتند بقتل رسیدند و در انعصر از معتبران مردم\nقزلباش کابل در رشته های عسکری همان دو نفر بودند و با عساکر قومی خود عنوان غلام\nو غلامخانه داشتند سجع مهر جعفر خان چنین نقر یافته بود :\n\nبعهد شهنشاه خدیو داد گستر نشان غلامی بود فخر جعفر\n۱۲۰۷ ه ق","chars":1938,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00443.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/443","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/443","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}