{"book":"adl0964","page":439,"text":"(٣٠٢)\n\nداشتند و این تعداد اخير علاوه بر آن کسان بودند که بعوض عسکر پنصد و هزار و کشی\nو بيشتر جايگير ومتصرفات داشتند يعنی از عساکر منظم کشور هند پانزده هزار نفر معين\nبود و از سفوزائیان و يوسف زائی و بنگش و ختک و کوهات مهمند وغيره عشائر ز ياد\nدر اوقات اسفار هند بخدمت عسکری بصفت عهده بر از حاضر رکاب میشدند .\nتعداد عمومی افراد قشون شاهنشاه زمان در سفرهای هند و پنجاب و هرات بيش از اشتر\nسواران و سی هزار و نهصد و پیاده هشتاد هزار سوار مسلح ميدان کار زار بشمار صحيح\nمی آمدند .\n\nعناوین عسکری\nو\nالقاب صاحبمنصبان رسمی و ملی\n\n(۱) در قشون درانی سپاه سالار- امير لشکر- سپاه دار- امير الامراء- قللر اقاسی- سردار-\nخان خانان- عمدة الخوانين- مير هزار- سلاح دار- پيش خانچی- مقدمة الجيش- قراول بيگی\nنامها داشته اند اما در روز غيرد وزراء- شاه اقاسی- امير بار- مستوفيان وغيره نيز\nدر اوقات لازم بهر منصبی وجلالتی که بودند در رکاب اعلیحضرت شاهنشاه پیوسته\nپلاستثنا سهم میگرفتند ولی در عصر زمانشاه عنوان سپاه سالار منصب دی تمام قوا مـانند\nدورة احمدشاه و تیمورشاه وجود نداشت زیرا درین دوره بعضا دسته های ده هزاری و ۱۲\nهزاری را نیز که افسر بزرگ آن یک شخص را تعیین میداشتند گاه گاه بلقب سپاه سالار\nیاد میکردند وشخصی که درین دوره بعد از شهنشاه زمان تاحدی عهدة سپاه سالاری\nعموم قواء را معناً با ثبات رسانید سردار شير محمد خان فوفلزائی مختارالدوله اشرف الوزراء\nعصر است که امور وزارت عسکر را مطابق تقسیمات چهار گانه آنوقت از خود ابراز کرد .\nقطعات قشون غلزائی: سپاه سالار- سردار- خان- ارباب- سرهنگ- ميرهزار فوج دار\nبو لك دار صتباشی داشته اند و دسته های قوم خليل ومهمند نیز در قطعات عسکری صاحب\nمنصبان رسمی وملی ایشان را ارباب مینامیدند چنانچه در عصر شاه شجاع الملک درانی\nبها درخان هشت نفری سپاه سالار پیادگان خليل ومهمند بود و در وقت نائب الحکومتی شهزاده\nسلطان محمود درانی در هرات صادق خان سپاه سالار قشون آنجا بود و در وقت تقرر شهزاده\nسلطان منصور در هرات سردار زمانخان وسردار احمدخان ومشکی خان با لنوبت عهده سپاه\nداری و سپاه سالاری آنجا را داشتند و بر عموم وظائف حکومت در قسمت عسگری و امنیت\nهرات وعلاوتاً در امور مالی و ملکی نیز دخالت میکردند .\nدسته های غلامخانه: با صطلاح زبان ترکی قللر اقاسی- یساول- چاوش- قورچی باشی\nکشیکچی- کشکچی- باشی- سر کشک- یولچی- میرتوزک- قیقراق باشی- قیقراق- ساغاو و\nامثال این کلمات استعمال میکردند اما این عناوین نه تنها در قطعات لشکر خراسانی","chars":2139,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00439.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/439","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/439","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}