{"book":"adl0964","page":437,"text":"(۳۰۰)\n\nيا اسپ ویراق و سلاح حرب از طرف حاکم وسردار بلوچستان در عهد زمانشاه تعهد شده و فرستاده بود چنانچه تفصیل این معاهده در واقعات مربوط به بلوچستان درین کتاب درج است. مگر دريك وقت که اعلیحضرت شاه شجاع الملك بغرض سرکوبی مردم سند از دیار بلوچستان عبور کردن گرفت تعداد عسکر بلوچ از طرف محمودخان حاکم وسردار آنجا به (۱۲) هزار سوار و پیاده تزئید یافت مگر این تعداد فوق العاده بود و تعداد دائمی شش هزار سوار ازان قوم گرفته میشد و بنام لشکر بلوچی وگاهی لشکر محمودخانی یادمیگردید (۱) .\nفرقه ششم :\n(۱۲) هزار لشکر از مردم متفرق موکزی ورکك و قزلباش وهزاره و فیروزکوهی و جمشیدی و تآیمنی و اویماق و سوری وغیره بزیر اثر سرداران درانی که عهدهٔ قلموا قاصی (سردار غلامان) و (امیرآخور) ودرشهر هرات بهمر اهی يك تن از شهز ادگان درانی بصفت (نائب الحکومه) اقامت میداشتند در رشته عسکری ملازمه میکردند و این تعداد از مردم متفرق بود وطور دائمی در قسمت عسکری ملازمت میکردند مگر رویهمرفته از گروه مختلف مقیم هرات و نواحی مشهد تشکیل یافته واغلب در همان نقاط بسر میبردند و همه محافظان شهر هرات از عساکر رسمی آندیار بشمار میرفتند در بعضی اوقات در اسفار هند سهم میگرفتند وآن فرقه بیشتر بلفظ عساکر چهار اویماق یاد میشدند. اویماق بلفظ ترکی بمعنی الوجه و توده جواد اویماق عبارت از چهار قوم اند که در قدیم طایفهٔ سوری جمشیدی تایمنی وفیروزکوهی را خطاب کرده اند . در عصر زمانشاه غازی در دارالسلطنه هرات ازین قوم ده هزار خانه بشمار می آمدند واز ایشان بنام چهار اویماق عسکر طلب میکردند و با عصر سلطنت زمانشاه غالبا در نواحی هرات استخدام میشدند در اواخر دوره امپراطوری درانی (عصر سلطنت اعلیحضرت محمود شاه وشهزاده کامران) از نامدارترین اشخاص این قوم و از صاحب منصبان معروف آنها محمد یوسف خان وگیريد ادخان و عبدالغزیزخان بودند مگر در وقت حملات محمد شاه قاجار بعضاً همین اشخاص بمشت مشرب وحقوق ناشناس از راه خیانت علیه سلطنت افغانان با بیگانگان کمرمی بستند.\nفرقهٔ هفتم :\nاز مردم قلماق و حبشی بودند که آنها نیز عنوان غلامخانه داشتند . فوج داومردم قلماق کشن خان و توکل خان بودند . اما تعداد این لشکر بیش از دو ویا سه هزار نفر نبود، واین تعداد نفر را که اصلاً از مردم تاتار انداز نواحی بلخ توسط برخوردار خان و پیردوست خان قوفلزائی بکابل خواسته و در سلك عساکر شاهانه پذیرفته شدند ، تاریخ ورود این قوم از بلخ درکابل ۱۱۸۷هـ ق است .\n(۱) نگارنده دریای یك ورق فرمان اعلیحضرت شاه شجاع الملك مهری مشاهده کرده ام یقیناً از همین شخص محمودخان باشد در مهر مذکور عبارت (محمودازان شدم که غلام محمدم) نقر گردیده بود. پدرنگارنده این سجع را به محمودخان بیات اشارت فرمودند این حدس نیز بیجا نیست اما صحت مطلب بدست نیامد . اما در نقش نگین نصیر خان پدر محمودخان کلمة (یا نصیر) منقور بود.","chars":2420,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00437.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/437","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/437","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}