{"book":"adl0964","page":416,"text":"٢٨٥\nاعلیحضرت شهنشاه در سلك نویسندگان حاضر رکاب شرف ملازمت حاصل کرد. میرزا عشرت\nدر جائی که اعلیحضرت تیمورشاه را در متن قصیده‌ای بزبان مدح یادمی‌یازد درعالم فضل\nودانش خود را در برابر اعلیحضرت تیمورشاه بلفظ [شش در] معرفی کرده یعنی دانشوری\nتیمورشاه را نسبت بخود بمراتب ترجیح داده است اما در ضمن مرتبه فهم و دانش خود را بهمین\nرمز نیز ادا کرده و باثبات میرساند و اینکه نگارنده وساطت سردار عبدالله خان دیوان بیگی\nوکیل الدوله را در قسمت استخدام میرزا عشرت ومیرزا حیرت و میرزا محمد هاشم و مهر علی\nعرب خزیمه دریافتم و اینکه آثار منظوم و منثور عشرت موسوی را بوفرت ملاحظه کر ده‌ام\nتصدیق می‌نمایم که در فن ادب و سیاق از منشی‌های درجه اول عصر خویش بوده و هروه قلم\nاو در میان نویسندگان مردم فارسی شخص نمره اول میرزا علی اکبر پیرودی است و چون متوجه امر\nخیانت و بطرف خیانت نفس مایل بود آبرو و عزت نویسندگی خود را از دست داد (۱) .\nاز خاندان میرزا عشرت که چندتن درین فن سر بر آورده‌اند و بنام منشی باشی خیل یاد شده‌اند\nفرزند اکبر میرزا عشرت میرزا عبد الله متخلص به [سرور] بود و در سال ۱١٦٥ هـ ق وفات\nیافت و دوم میر محمد علی موسوی است که در وقت حیات پدر خویش در زمره منشی‌های\nدفتر انشا [دیوان رسائل] برقرار و وقتی عهده استیفاء نیز داشت و از سال ۱۱۹۰ هـ ق از حضور\nاعلیحضرت تیمورشاه لقب کفایت خان دریافت و در مهر خود عبارت [کفایت است مرا لطف\nپادشاه جهان] نقر کرده بود مذکور پس از وفات پدر خویش میرزا عبد الهادی عشرت برتبه\nسرمنشی حضور بنام منشی باشی اعزاز و امتیاز یافت و وقتی بحکومت پشاور چنانچه زمانی\nبفرض میرزا عشرت اختصاص داشت بحیث حاکم و مستوفی مالیات آن ولایت گماشته و وایس\nبشغل دفتر انشاء سرافراز شد. اعلیحضرت زمانشاه درانی در عصر سلطنت خویش او را کما فی\nالسابق بعهده منشی باشی حکم برقراری داد و از سال جلوس او را بلفظ [خانمراد خان] مخاطب\nگردانید چنانچه نگارنده در دو ورق فرمان اعلیحضرت زمانشاه که در آغاز سال ١٢٨٠ هق\nنبشته شده است در محل مهر سر منشی علامت مهر او بعبارت [العبده لمتد تب خانه زاد]\nخوانده میشود (۲) مذکور الی سال ۱۲۰۹ هـ ق بعین منزلت پر و وظیفه منشی باشی دوام\nداد . و ای از انکه خودش و پدرش میرزا ها دیغان عشرت خود را در میان گروه\nنویسندگان فارسی سر آمد و سابقدار ویك امور میدانست و از لحاظ نسبت موسوی\nبخاندان صفوی ایران ارتباطی بهم میرسانید از اثر الطاف و عنایات اعلیحضرت زمانشاه\n(۱) شرح حال نویسندگان مذکور و اولاد ایشان در کتاب موسوم به جهانگشای درانی اثر جدید\nالتأ لیف بنده بصورت بهتر ومفصل تر پرداخته شده است .\n(۲) علامت مهرمنشی باشی در پشت اوراق فرمانها ازان فهمیده میشود که باصطلاح منشیان\nقدیم در پهلوی مهر به تحریر رتبه های اشخاص مهر کننده را بخط طغرا اشارت و دلالت\nمیکردند و مرزبان مردم آنوقت آن فن را خاتم کشی مینامیدند و در پهلوی مهر منشی همواره\nعبارت [حسب الامر اشرف] نبشته میبود و این علامت مخصوص شخصی است که فرمان بقلم او\nتسویه و ترقیم می‌یافت .","chars":2558,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00416.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/416","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/416","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}