{"book":"adl0964","page":405,"text":"(٢٧٦)\n\nبیش از تصویب و اصدار فرمان برقراری مهاراجه تصویب دیگر بعمل آمد که در خطۀ زیبای\nپنجاب ولاهور سوای اهل هنود ازمردم پاکیزه سرشت اسلام تعداد بسیار سکنا دارند وامور\nمدارس ومحاکم شرعی وحفظ مزارات بابرکات واستحکام قوانین اسلام باید بدست يك تن\nازعلماء مقتدر اسلام که از مردان روشناس ومتنفذ و درانجام امور متعلق بتواند بخوبی بصر شود\nوازتمام محاکم شرعی وعلما،وسادات ومشایخ وابنیه ومزارات آن سرزمین بازرسی نماید چون\nشخص رنجیت سنگ در امور کافة اسلام ودستور اسلامیت قطعاً حق دخالت ندارد لذا سر رشتۀ\nنظام امو شرع نبوی صلعم باید بیکی ازاجل علما ء عصر مو طن آندیار مفوض کر د د .\nبرحسب تصویب وزراء کبار مولانا عزیزالدین لاهوری که درعلم طب نیز د سترس کامل و ازشعراء\nعصر وفقراء آنروز محسوب میشد بصفت امین قوانین اسلام باحیثیت معاونت ومستشاری مهاراجه\nرنجیت سنگ انتخاب وفرمان برقراری او با عبارت بسیار مطنطن پادشاهانه وزینت کلام\nعالیانه ازحکومت پشاور بعنوانش شرف اصدار یافت (۱) : دروقت تقرر مذکور چون\nازصدور فرمان اعلیحضرت زمانشاه نفوذ واقتدار زیادی بهمرسانید در آن موقع آخرینی\nکه سلطنت زمانشاه غازی منقرض ودوران سلطنت اول اعلیحضرت شاه شجاع الملک\nنیرووباختلال گذاشت رنجیت سنگ که میخواست بالای راجگان ایالات پنجاب جداتعرض\nونواحی منصرفات شخصی ایشان را بها انواع توانائی در حیطة ضبط واستيلاك در آورد\nبطوریکه درمرور هفت سال فقیرعزیز الدین طبيب (امين قوانين اسلام) بالای طبقات\nباعتبار شرع انور ورسمیت عنوان امینی وقار ومنزلت حاصل کرده بود ازنفوذ اسلامیت\nوشهرت علم وادب وصفت فقراو استفاده بعمل آورد واورا باصفات علمیتش پیشر و جیو ش\nخودمعرفی کرده بالای قلاع ودهات وقصباتی که اراده داشت تعرض کند او را وسیلة\nپیشرفت قرارداده در برابر حریفان بر گماشت . فقیر مذکور دانست که اگز ازین اراده\nانحراف ورزد چون شخص مهاراجه رنجیت سنگ ازضبط واستیلاى طابقة اسلام و سكهان\nمقیم ایالت پنجاب بهیچ وجه رو گردان نیست معهذا فرماندهی خودرا دررأس قشون بـر ای\nرعایت طایفۀ اسلام وسیلهٔ خوبی تلقی کرده بدین عزیمت مسند و درامورحربی حصـه گرفت\nواگرچه درحملات اول بارنجیت سنگ باعث موفقیت او شد ولی درقست جماعات اسلام متوطن\nانجا وضع مسالمت کارانه وعادلانه را نیزازدست ندادولی هردوتن شهرت مکمل و اعتبار\nمزیدخود را بالای طبقات اسلام وهنود ازهمین روزانتخاب امین قوانین اسلام ولقب مهاراجه\nاصدار احکام اعلیحضرت زمانشاه حاصل کرده عروج کردند اما هردوتن فرط احترام بـه\nزمانشاه غازی داشتند علی الخصوص دروقت ورود زمانشاه براو لپندی آنوقتی که سلطنت\nاول اعلیحضرت شاه شجاع الملک نیز منقرض شده بود رنجیت سنگ و همین شخص فقیر\nنهایت مراتب خدمت وخلوصیت بجامیداشتند واین است متن فرمان اعلیحضرت زمانشـاه که\nتمام فقرات تاریخ را باشرح وبسط مکمل ازنظر میگذراند:\n\n(١) متن فرمان در پای نگارش این فصل مندرج است. متن فرمانی که بعنوان فقیر عزیز الدین\nنگاشته شده است در جملۀ یاداشت های سردارعلم خان وكيل الدوله درقبه اسناد خطی نگارنده\nمحفوظ ومنحصر بفرد است.","chars":2577,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0964/00405.jpg","first_page":1,"last_page":700,"title":"Durrat al-zamān fī tārīkh Shāh Zamān درت الزمان فى تاريخ شاه زمان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0964/405","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0964/canvas/405","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0964/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0964_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}